Το ‘παιδί που δεν έκανε’

Γράφει η ΑΛΕΞΙΑ ΣΚΟΥΤΑΡΗ

Οι Έλληνες έχουμε την τάση να πιστεύουμε ότι τα ξέρουμε όλα. Την ίδια στιγμή, παρά τις ‘γνώσεις’ μας, συνηθίζουμε να ενθουσιαζόμαστε εύκολα. Αυτό μάς κάνει τη ζωή λίγο πιο δύσκολη, ιδιαίτερα στην ενασχόληση με τα κοινά.

Αυτό, όμως, που δυσκολεύει πολύ περισσότερο είναι ο ρόλος των ηγετών μας. Στην αρχή τούς αποθεώνουμε, σε μία κρίση του θυμικού μας, έπειτα τους αποκαθηλώνουμε, γιατί μας απογοήτευσαν. Με την ίδια ένταση και απολυτοσύνη.

Το να είσαι Έλληνας ηγέτης είναι ίσως η δυσκολότερη δουλειά που υπάρχει. Πρώτα πρέπει να πείσεις τους κομματικούς ότι είσαι ο άνθρωπός τους. Μετά να δικτυωθείς σωστά, υποσχόμενος. Να έχεις το σωστό όνομα. Έπειτα να θεωρηθείς ως η καλύτερη λύση και να αναδειχθείς από τους ημετέρους. Κατόπιν να προστατεύσεις την εικόνα σου. Να είσαι απόμακρος, να δείχνεις σοφός και να εκτίθεσαι με φειδώ. Να γίνεσαι σπάνιος, τα ΜΜΕ να πέφτουν χαμηλά για μία συνέντευξή σου.

Αυτή ήταν η σχολή Καραμανλή. Οι 6 σεζόν διακυβέρνησης (2004-2009) έδειξαν ότι η σχολή απέτυχε, διότι ο υπερπροστατευτισμός δεν άφησε να γίνει έργο. Οι μετρήσεις και τα φόκους γκρουπς είχαν πάρει φωτιά, με αποτέλεσμα οι μηχανές της κυβέρνησης να είναι μονίμως στο ρελαντί.

Η σχολή Παπανδρέου (ο οποίος, κατά πολλούς ήρθε στην εξουσία ως η πλέον χειροπιαστή απόδειξη της πολιτικής θεωρίας του ‘ώριμου φρούτου’) είναι πολύ καλύτερη για την περίσταση που βιώνουμε. Για έναν απλό λόγο: διότι δεν υπάρχει. Δεν ιδρύθηκε ποτέ, γιατί δεν υπήρξαν εκείνοι που θεωρούσαν σοβαρό το ενδεχόμενο να γίνει πρωθυπουργός. Όπως έλεγε και ο Επίτιμος, ‘το παιδί δεν κάνει’. Άραγε το υποστηρίζει ακόμη;

Το ‘παιδί που δεν έκανε’ πήρε στα χέρια του την κρίση, ένα ιλλιγγιώδες δημοσιονομικό έλλειμμα και διαρθρωτικά προβλήματα δεκαετιών και στην αρχή ζεματίστηκε. Η καυτή πατάτα άχνιζε από μακριά και οι φωνές έφτασαν στις Βρυξέλλες. Και οι Ευρωπαίοι δεν είναι ηλίθιοι, ήξεραν από καιρό τα σάπια, άλλωστε το 2004 είχαν περιγραφεί σε επίσημα έγγραφα. Αλλά πάντα έδιναν στους Έλληνες λίγο περισσότερο περιθώριο από αυτό που τούς άξιζε. Ίσως να τούς αρέσει που έρχονται διακοπές στα κακομαθημένα. Όπως έγραψε πρόσφατα και ο Αντώνης Καρακούσης, η Ελλάδα είναι το καλύτερο κομμάτι γης στην Ευρώπη. Και το πιο ανεπεξέργαστo, να μού επιτραπεί να προσθέσω.

Έτσι μπορεί να έκαναν τα στραβά μάτια όταν το 2004 τα υπηρεσιακά χαρτιά από το ΥΠΟΙΟ για πρώτη φορά επισήμως περιέγραψαν how to cheat with statistics, Greek-style. Τότε το είδαν αισιόδοξα, πιστεύοντας στη χρησιμότητα της αυτογνωσίας. Όμως, όταν το φθινόπωρο 2009 η χαλαρή ηγεσία αποφάσισε ότι το τέρμινο τέλειωσε και κούνησε το τάβλι, η Ευρώπη αναπήδησε και κοίταξε με σκληρό βλέμμα νοτιοανατολικά.

Ο κατά βάθος ‘απολιτίκ’ conceptual-πρωθυπουργός που ακολούθησε, παρέλαβε τα καυτά κάρβουνα, μαζί με τους σβησμένους ‘σκληρούς’.

Το ‘παιδί που δεν έκανε’ δεν είχε τίποτα να χάσει. Το μόνο που είχε να κάνει ήταν να τραβήξει τις παραπεταμένες εισηγήσεις, να ανανεώσει τα σκονισμένα manual της διακυβέρνησης με νέες εκδόσεις και να σχεδιάσει από την αρχή. Back to basics. Restart. Άλλωστε το νήμα είχε χαθεί εδώ και χρόνια.

Ο σχεδιασμός της εκκίνησης ήταν χαοτικός και παραμένει ακόμη σε αρκετούς τομείς. Ο Αθανασάκης κλείστηκε κάπου στού Μαξίμου, ο Πάγκαλος πήρε ρόλο watchdog, τα πολιτικά μίκυ μάους με την τεχνοκρατική λατρεία ανέλαβαν να καθαρίσουν τον τόπο.

Οι Αμερικανοί σύμβουλοι, που από την πρώτη στιγμή δουλεύουν πυρετωδώς – και έως σήμερα, ομολογουμένως, σωστά – ξεκίνησαν από τα βασικά. Το case study είχε πολύ ενδιαφέρον. Αν πετύχουν, θα ανατρέψουν αρκετές θεωρίες περί της ελαστικότητας των πολιτισμικών ιδιαιτεροτήτων. Ίσως γράψουν και 1-2 papers, αντικρούοντας τις πολιτισμικές παραμέτρους του Hofstede για τον ευρωπαϊκό βορρά και τον νότο.

Έως σήμερα, η διαχείριση φέρνει αποτελέσματα. Η επικοινωνιακή πολιτική, ο χειρισμός των θεμάτων πετυχαίνει, χτίζοντας τις βάσεις για το μέλλον, διασφαλίζοντας κάθε στάδιο που περνάει. Έτσι χτίζεται και η μετέπειτα ευρωπαϊκή πορεία του Γιώργου. Αλλά αυτό είναι μία άλλη ιστορία.

Αν πετύχει ο Παπανδρέου η χώρα να ξεπεράσει την κρίση, να αναδιαρθώσει την οικονομία της και να στηριχθεί στις νέες αναπτυξιακές αιχμές της καινοτομίας, θα μείνει στην ιστορία, όχι της Μεταπολίτευσης, αλλά της μεταπολεμικής Ελλάδας.

Αν δεν πετύχει, tough. Shit happens. Άλλος για τη βάρκα μας…

Επιστρέφω. Αν πετύχει όμως, (μετά από πίεση, Νεοδημοκράτες-συζητητές τού δίνουν 1%), θα είναι νίκη της τεχνοκρατικής θεώρησης της πολιτικής, της διακυβέρνησης με την ευρεία έννοια (governance). Δεν θα είναι νίκη της πολιτικής, γιατί η πολιτική είναι νεκρή. Απεβίωσε ενώ κυβερνούσε ο τελευταίος χαρισματικός…

Η Αλεξία Σκούταρη είναι φίλη, πολιτική αναλύτρια.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ηγεσία

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s