Monthly Archives: August 2010

Το Μνημόνιο, μνημείο λαϊκισμού

Γράφει η ΑΛΕΞΙΑ ΣΚΟΥΤΑΡΗ

Μνημόνιο, τρόικα, ΔΝΤ, αγορές, είναι λέξεις που συμβολίζουν το ξένο, που ήρθε να αναστατώσει τη ζωή μας. Που έθιξε τον εγωϊσμό μας, υποβαθμίζει την ακεραιότητα της χώρας, κάνει τους Έλληνες φτωχότερους.

Συμβολίζουν το ξένο και αυτή τη φορά και εχθρικό, γιατί, μην ξεχνιόμαστε, το ‘ξενόφερτο’ ήταν πάντα κάτι που ο Έλληνας έχει συνηθίσει να περιμένει με ‘λαχτάρα’. Τα δολλάρια εξ Αμερικής, τα πακέτα ΚΠΣ, τους τουρίστες. Αν το καλοσκεφτεί κανείς, πάντα περιμέναμε κάποια βοήθεια, την οποία ‘περιδρομιάζαμε’ με ευχαρίστηση και την ‘κοπανούσαμε’ λίγο πριν έρθει ο λογαριασμός.

Η πιο μεγάλη – όμως – ώρα είναι τώρα. Τού ελέγχου. Δεκάδες χρόνια ανοικτά, με αυτοπεραίωση των εθνικών λογιστικών, με ξένα χρήματα. Τώρα ήρθε η ώρα του λογαριασμού. Με τη μορφή βοήθειας. Πάλι. Γιατί μόνοι μας δεν το αποφασίσαμε. Δεν το θελήσαμε, θα μάς χαλούσε τη διάθεση.

Έχετε δει ευρωπαίους ελεγκτές επιδοτήσεων κτηνοτροφίας να τους καθοδηγούν στα στενά της ελληνικής υπαίθρου; Η διαδρομή τους είναι πάντα η μακρύτερη, τόσο ώστε να γκαζώσουν τα κοπάδια να αλλάξουν ραχούλα, επομένως και ιδιοκτήτη. Κάπως έτσι περάσαμε πολλά χρόνια, με το ελληνικό δαιμόνιο να ‘τα καταφέρνει’ με τα λεφτά των άλλων.

Το Μνημόνιο θα μπορούσε να είναι ένα από τα σκέλη του ανεκδότου, που πολύ γουστάρουν να διηγούνται οι Έλληνες… για τον Γερμανό που οργανώνει, τον Ιάπωνα/Κορεάτη/Κινέζο (διάλεξε και πάρε) που παράγει, τον Ιταλό που σχεδιάζει και τον Έλληνα που στο τέλος, δανείζεται από τους προηγούμενους για να αγοράσει και να καταναλώσει το τελικό προϊόν. Έ, στο τέλος ήρθε και οΤόμσεν για το έλεγχο των βιβλίων. Να κάνει και λίγο τον μάνατζερ, συμβουλευτικά, να απειλήσει, να ενθαρρύνει, να επιβραβεύσει, να κάνει ό,τι περνά από το χέρι του, προκειμένου τα δανεικά να μην είναι κι αγύριστα. Οι Ευρωπαίοι το μάθανε το μάθημά τους. Οι Έλληνες αφού απειληθούν και μπουν σε σειρά, την κρίσιμη στιγμή τούς ανταμοίβεις με καλά λόγια, για να τους πιέσεις λίγο ακόμη μετά, προκειμένου να διατηρήσουν την προσπάθεια. Κλασική διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού γήινων χαρακτήρων, που κοιτούν την πάρτη τους.

Κάτι δεν πάει καλά σε αυτήν την εικόνα, δεν νομίζετε; Ο κοινός Ευρωπαίος νους έχει σίγουρα επαναστατήσει με τους Έλληνες. Γενικώς εμφανίζονται να μην ξέρουν τι θέλουν, τη δε πρόοδο την αντιλαμβάνονται μόνο ως αύξηση της καταναλωτικής ικανότητας. Το Μνημόνιο δεν είναι τίποτ’ άλλο από αυτά που έπρεπε να έχουμε κάνει – από μόνοι μας – όλα αυτά τα χρόνια.

Από τη μια ο λαός δεν γουστάρει καταπίεση, αλλά σε ποσοστό 90% πιστεύει ότι πρέπει να αλλάξουν τα πράγματα. Η Αξιωματική Αντιπολίτευση προτείνει ‘έναν άλλο δρόμο’ (βλ. ΓΑΠ όταν ήταν Αντιπολίτευση), τα Κουκούδια το χαβά τους και η Ευρωπαϊκή Αριστερά τα ‘χει παίξει, από τότε που μία Συνιστώσα (η πιο έξυπνη να την πω;) εξερευνά τα όρια της φιλελεύθερης αριστεράς. Αρκετά δεξιότερα, ο Καρατζαφέρης επιδίδεται σε δημοσιογραφικά σέξι επικοινωνιακά τσιτάτα, συντηρώντας το καλύτερο πολιτικό stand up comedy της πόλης. Βέβαια, δεν προσφέρει τίποτα. Κυρίως γελάς με τα πλήγματα που καταφέρνει στον αντίπαλο. Guerilla politics και μαγκιές προς το Νεοκλασσικό που τρίζει, σαν τα πατώματά του.

Κατά τα άλλα, το Μνημόνιο εξελίσσεται σε καραμέλα των αρθρογράφων και φετίχ της νεο-Δεξιάς. Δύο παρατηρήσεις, πολύ προσωπικές: πρώτον, ευτυχώς που το έχουμε, για να το βρίζουμε, για να στηρίζεται το Μαξίμου, για να μπορεί η Τζότζολα να κάνει ομοιοκαταληξίες. Σκεφτείτε να μην υπήρχε το Μνημόνιο… ο νεο-Δεξιός ‘ανένδοτος’ δεν θα είχε αντικείμενο, η έξοδος Αβραμόπουλου στο λαό θα ήταν χωρίς ατζέντα, ο σχεδιασμός Δήμα χωρίς τις απαιτούμενες αντιθέσεις.

Δεύτερον, στην ουσία του, τί είναι το Μνημόνιο; Σε τί διαφέρει από την ομιλία Καραμανλή στη ΔΕΘ, που άνοιξε την προεκλογική περίοδο των εθνικών εκλογών 2009; Διαφέρει στην παρακράτηση των επιδομάτων και των δώρων των δημοσίων υπαλλήλων; Μήπως έχασαν τις εικονικές υπερωρίες και τα ‘πετρέλαια’ ή το ‘επίδομα προϋπολογισμού’; Επιδόματα, δηλαδή, για να διεκπεραιώνουν τη δουλειά για την οποία τους προσέλαβαν.

Sorry, αλλά ήταν χρωστούμενα. Είναι πολλά τα χρόνια που οι δημόσιοι υπάλληλοι θεωρούν τον μισθό τους κεκτημένο, και για να δουλέψουν ζητούν αυξήσεις και υπερωρίες. Ήρθε η ώρα να επιστρέψουν μερικά από τα ‘κεκτημένα’ στους υπόλοιπους που τούς τρέφουν.

Και βέβαια, Κυβέρνηση και τρόικα ποντάρησαν στα μη καταβληθέντα, παρακρατώντας απλώς τα κεφάλαια στην πηγή. Δεν θα λάβετε, απλά γιατί δεν βγαίνουμε. Πού σπαταλήθηκαν; Ποιοί τα έφαγαν; Μα εμείς οι ίδιοι. Οι περισσότεροι, τουλάχιστον, από εμάς, από το 1981 έως σήμερα. Εναλλάξ. Οι κομματικοί στρατοί πήγαιναν και έρχονταν. Με το αζημίωτο.

Γιατί χρειάστηκε η τρόικα για να αρχίσουμε να συμμαζεύουμε το νοικοκυριό; Απλή απάντηση: Γιατί δεν το κάναμε μόνοι μας. Γιατί δεν το κάναμε από μόνοι μας όλον αυτόν τον καιρό; Γιατί δεν θέλαμε να πιεστούμε… Πώς το λένε, δεν γουστάραμε, βρε αδελφέ.

Απλά πράγματα.

Η Αλεξία Σκούταρη είναι φίλη, πολιτική αναλύτρια.

 

Advertisements

Leave a comment

Filed under Πολιτική

Η πολιτική στα λόγια

Σύμφωνα με τον Άνταμ Σμιθ, τα επιτεύγματα, η δράση του ατόμου σε περιβάλλον ανταγωνισμού ωφελεί το σύνολο. Έτσι, οι συλλογικές επιδιώξεις (της ομάδας) εξυπηρετούνται από τις ανεξάρτητες δράσεις των μελών της. Αυτό ισχύει στην οικονομία μέχρι ενός σημείου. Η πρόσφατη διεθνής κρίση και η ελληνική, βίαιη μορφή της απέδειξαν ότι υπάρχουν όρια που το οικονομικό σύστημα και οι παίκτες του δεν πρέπει να ξεπερνούν. Των νοικοκυριών συμπεριλαμβανομένων.

Στην πολιτική όμως, η αρχή δεν (πρέπει να) ισχύει καθόλου. Στη διακυβέρνηση και στον πολιτικό στίβο γενικότερα, ο ανταγωνισμός δεν είναι πάντα ωφέλιμος, ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Ελλάδα, όπου το σύστημα υπολείπεται σε πολιτική ωριμότητα. Στη χώρα μας, αγαπητοί statesmen, η υπεροχή του ατομικού εις βάρος του συλλογικού είναι ελάττωμα. Ας το αντιληφθούμε επιτέλους! Για παράδειγμα, ποιός από την Κυβέρνηση Παπανδρέου πιστεύει ότι τόσο μεγάλες αλλαγές στην οικονομία και την οικονομία (αν τελικώς προχωρήσουν) δεν θα προκαλέσουν θύματα στο υπουργικό συμβούλιο. Οι περιφέρειές τους θα τούς μαυρίσουν, αλλά θα έχουν σώσει τη χώρα. Το κακό γι’ αυτούς θα είναι να μαυριστούν, χωρίς να έχουν επιτύχει κάτι σημαντικό (βλ.προηγούμενη διακυβέρνηση).

Οι δρώντες, ως εκπρόσωποι των πολιτών οφείλουν να επικεντρώνονται στο συμφέρον των πολλών. Σε όλο το πολιτικό φάσμα. Αυτή είναι η υποχρέωση ιδιαίτερα των πολυσυλλεκτικών κομμάτων που συγκροτούν τον λεγόμενο ‘δικομματισμό’ (στα μικρότερα, με πολύ λιγότερους οπαδούς μπορεί να ισχύσει κάτι άλλο, αρκεί να υπάρξει συνεννόηση – κάτι που δεν πλέον δεν φαντάζει απίθανο). Στην υπηρέτηση του κοινού συμφέροντος εντοπίζεται το νόημα του επαγγέλματος του πολιτικού, ο ‘λειτουργηματικός’ χαρακτήρας του, που αν πλέον υπάρχει, είναι δυσδιάκριτος.

Να γιατί η χώρα δεν έχει την πολυτέλεια να χάνει ευκαιρίες για πραγματική αλλαγή και πρόοδο. Ιδιαίτερα στα ξέφωτα της νεοελληνικής πολιτικής ιστορίας, όπως το 2004, όταν μίαπαράξενη νομοτέλεια οδήγησε την τότε ‘νέα διακυβέρνηση’ μπροστά σε ευρύτερη συναίνεση, που έφθανε στα όρια της συλλογικής ψυχικής ανάτασης (Ολυμπιακοί, νίκη στο Euro, κ.λπ.). Ήταν μία ατμόσφαιρα, η οποία όπως λέει η σημερινή νεολαία ‘δεν υπήρχε’ (ήταν απίστευτη). Μεταξύ μας, όντως δεν υπήρξε, κατ’ ουσίαν.

Σε τέτοιες περιπτώσεις αναμένεις ότι, ο πραγματικός ηγέτης, ο πολιτικός που ανέλαβε να κάνει πράξη την αλλαγή που υποσχέθηκε, θα προχωρήσει μπροστά, με ένταση, με σιγουριά, ‘σίγουρος για την ορθότητα των επιλογών του’. Με δράσεις ριζοσπαστικές, χωρίς περιστροφές, χωρίς δεύτερες σκέψεις, που απορρέουν από κρυφές μικρο-έρευνες κοινής γνώμης, με γνώμονα την αυτοπροστασία. Το ΄προσέχουμε για να έχουμε’ δεν ταιριάζει πάντα με τις εθνικές προτεραιότητες. Σε ‘δραματικές χώρες’ όπως η Ελλάδα, ο ηγέτης πρέπει να είναι έτοιμος να θυσιαστεί, τουλάχιστον πολιτικά. Σε θεωρητικό επίπεδο, η ίδια η υπάρξή του πρέπει να κάνει τη ζωή των πολιτών λίγο καλύτερη.

Αλλιώς, το αβίαστο (δικαιολογημένο) συμπέρασμα όλων είναι ότι οι πολιτικοί δρουν μόνο για τον εαυτό τους, προς ίδιο όφελος, πολιτικό ή άλλο. Αυτό δηλαδή που συνέβη και – δυστυχώς – συνεχίζει να συμβαίνει στην Ελλάδα. Σε αυτά προστίθενται και οι κλασικές αναστολές του επαγγέλματος, που έχουν να κάνουν με τις πελατειακές σχέσεις, τις ‘εξυπηρετήσεις’-ρουσφέτια (μικρά ή μεγάλα), όλα αυτά που συνθέτουν τα ‘εφόδια’ για την ώρα εκείνη που θα χρειαστεί να ‘κατέβει στον λαό’ και να ζητήσει εκ νέου τη ψήφο.

Και πάει λέγοντας. Αυτός ο φαύλος κύκλος δεν πρόκειται να διακοπεί στη χώρα μας, εκτός αν κάποιος αποφασίσει να κάνει ριζοσπαστικές αλλαγές, τομές και πραγματικές μεταρρυθμίσεις. Και υπόψιν, τα αυτονότητα, η δράση που απορρέει από την κοινή λογική, το ορθό κρατικό μάνατζμεντ δεν είναι μεταρρύθμιση. Είναι αυτό που οφείλει να κάνει κάθε μοντέρνος Πρωθυπουργός, που νοιώθει την ευθύνη της διακυβέρνησης. Τα τελευταία 20 χρόνια, ο εκσυγχρονισμός και οι μεταρρυθμίσεις (με σειρά εμφάνισης) δεν έφεραν αποτέλεσμα. Ο δε πρώτος δεν θα υπήρχε αν δεν είχε γίνει η ‘εκκαθάριση’ στις αρχές τη δεκαετίας του ’90, της ψευδο-οικονομίας της δεκαετίας 1980, όλοι ξέρουμε πότε, και από ποιον… Κι ας μην τα λένε οι καθηγητές-πολιτικοί…

Leave a comment

Filed under Πολιτική

Οι ‘ακάλυπτοι’ της διαπλοκής

Η κρίση αξιοπιστίας που χαρακτηρίζει την ελληνική δημοσιογραφία ανέκαθεν ήταν αποτέλεσμα διαπλοκής των Μέσων με τρίτους. Πολιτικούς, επιχειρηματίες, επενδυτές, ακόμη και κοινωνικές οργανώσεις ή think tanks. Κυρίαρχο σύμπτωμα του φαινομένου είναι η σταδιακή αποδυνάμωση του ανθρώπινου δυναμικού στις αγορές της ενημέρωσης και επικοινωνίας και η απορρόφηση της λεγόμενης ‘Τέταρτης Εξουσίας’ από τις υπόλοιπες. Αυτό σημαίνει ότι ο δημοσιογράφος πλέον παύει να προσεγγίζει τα γεγονότα με ουδετερότητα (πολλοί βέβαια δεν το έχουν πράξει ποτέ) και υιοθετεί δικά του κριτήρια (ή των αφεντικών του) με τα οποία ‘φιλτράρει’ τα γεγονότα, προτού τα μετατρέψει σε είδηση ή επίκαιρο σχόλιο.

Η στάση αυτή, πέρα από την παραπλάνηση του κοινού, το οποίο, βέβαια, συχνά – ιδιαίτερα σε χώρες που αυτοκυριεύονται από το θυμικό τους, όπως οι Ελλάδα – επιθυμεί να καθοδηγείται στα επιμέρους, αρκεί να συμφωνεί με τη γενική ‘γραμμή’, έχει ως συνέπεια τη μετατροπή των δημοσιογράφων από– εξ ορισμού – υπερασπιστές του δημόσιου συμφέροντος σε απλούς εκφραστές συμφερόντων των ισχυρών πολιτικοοικονομικών και επιχειρηματικών ομάδων.

Στη χώρα μας το δημοσιογραφικό επάγγελμα διέρχεται κρίση αξιοπιστίας διαχρονικά. Απλώς η πλατφόρμα αλλάζει με το πέρασμα του χρόνου. Από τις εφημερίδες ιδεολογίας του παρελθόντος στην τηλεόραση και από τους ιστότοπους γνώμης και τα blogs, έως αυτό που ακολουθεί τη νέα δεκαετία που έρχεται, η διαιώνιση της διαπλοκής του επαγγέλματος με το πολιτικό παιχνίδι και τα προσωπικά συμφέροντα της τάξης των επιχειρηματιών που αναδύονται την εκάστοτε περίοδο, θα έχει ως συνέπεια τη διατήρηση της απόστασης των δημοσιογράφων από το συλλογικό συμφέρον.

Οι πρακτικές αυτές κράτησαν πάντα τον μέσο Έλληνα δημοσιογράφο σε ρόλο ακόλουθου της εξουσίας. Ακόμη και η – λεγόμενη – ‘αποκαλυπτική δημοσιογραφία’, στις υπηρεσίες κάποιου ανήκει, εξυπηρετώντας (συχνά έναντι αντιτίμου) τις στρατηγικές των ιθυνόντων.

Η λιγότερο προφανής όμως επίπτωση από τη στενή σχέση των διαφόρων ελίτ με τους δημοσιογράφους είναι αρκετά σοβαρότερη και αφορά το μέλλον του επαγγέλματος, το οποίο ήδη πιέζεται από την τεχνολογία. Η αποδιαμεσολάβηση που προκαλεί η αμεσότητα του διαδικτύου, μεταξύ πηγών και ‘δημοσιοποιητών’ είναι μεγαλύτερος κίνδυνος, ακόμη και από την αναξιοπιστία που υπονοεί η λέξη ‘παπαγαλάκια’. Άλλωστε, οι περισσότεροι δημοσιογράφοι σήμερα επιδιώκουν να δρουν στην ασφάλεια του κλουβιού, παρά να δρουν βασισμένοι στις δικές τους δυνάμεις.

Βέβαια, η τεχνολογία παραμένει με το μέρος τους. Όσο απειλητικός φαντάζει ο κίνδυνος της αποδιαμεσολάβησης λόγω της άμεσης επαφής των πηγών με το κοινό τους, άλλο τόσο το ψηφιακό περιβάλλον αποτελεί μοναδική ευκαιρία εξερεύνησης νέων ιδεών και νέων τύπων περιεχομένου.

Και βέβαια, όσο προχωρεί η ψηφιοποίηση της ζωής των πολιτών, η ανάπτυξη της νέας δημοσιογραφίας θα δημιουργεί νέα δεδομένα, αλλά και νέους ‘διαμεσολαβητές’. Η ισχυροποίηση της ‘δημοσιογραφίας των πολιτών’, τα ανεξάρτητα εγχειρήματα διαχείρισης περιεχομένου συμβάλλουν στη ραγδαία απαξίωση των παλαιών Μέσων. Σε αξία αλλά και κοινωνική απήχηση. Η τηλεόραση επιζεί γιατί είναι δωρεάν, οι εφημερίδες διότι είναι γεμάτες δώρα.

Από το άλλο μέρος, στο υπο-διαμόρφωση, ψηφιακό πεδίο, τα προσόντα πάνε μαζί με τα ελαττώματα: το αδόμητο περιεχόμενο, η ελευθεριότητα, η αδυναμία εξακρίβωσης της πληροφορίας, η δύναμη του ψιθύρου, αλλά και η διακινδύνευση της αναλήθειας.

Γεγονός είναι ότι ο ανθρώπινο κεφάλαιο παραμένει στο επίκεντρο των εξελίξεων. Βέβαια, στο ψηφιακό περιβάλλον, οι απαιτήσεις είναι αυξημένες. Τα παραδοσιακά προβλήματα και οι στρεβλώσεις μεγεθύνονται, οι ατέλειες αναδεικνύονται και το τελικό προϊόν υπόκειται στη διαρκή κρίση του κοινού.

Οι συνθήκες δράσης, το πεδίο ανταγωνισμού, τα κριτήρια αξιοσύνης και επιτυχίας αλλάζουν ραγδαία σε ένα επάγγελμα που ήδη βρίσκεται πολλά χρόνια σε κρίση. Πλέον, όμως, η πτώση από την αποσταθεροποίηση δεν απέχει πολύ, και η εκκαθάριση έχει ήδη ξεκινήσει…

 

 

Leave a comment

Filed under Δημοσιογραφία

Τα ‘φίλτρα’ της (παρα)πληροφόρησης

Η ροή των πληροφοριών και η επεξεργασία τους υπόκεινται διαρκώς σε ποικίλους επηρεασμούς που προκαλούν αλλοίωση του τελικού δημοσιογραφικού προϊόντος. Τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, ο ‘επικοινωνισμός’ έχει ενισχύσει τους μηχανισμούς παρα-πληροφόρησης, με αποτέλεσμα την κυριαρχία του παρασκηνίου.

Συχνά, η ‘είδηση’ καταλήγει ακόμη και να ‘κατασκευάζεται’ ώστε να απηχεί τις επιδιώξεις του εκάστοτε ρυθμιστή των πληροφοριακών δεδομένων.

Τα φίλτρα από τα οποία διέρχονται οι πληροφορίες για να μετατραπούν σε ειδήσεις προς κοινή κατανάλωση είναι πολλά και συχνά δυσδιάκριτα στο κοινό. Ιδού 10 από αυτά με απλές κουβέντες:

ΚΟΜΜΑΤΙΣΜΟΣ: H αυξημένη προσκόλληση των ελληνικών εφημερίδων στα πολιτικά κόμματα και η τακτική εμπλοκή τους στα προσωπικά πολιτικά ‘παιχνίδια’ και τις κομματικές σκοπιμότητες.

ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ: Οι ιδιοκτήτες του Τύπου, οι οποίοι άλλοι λιγότερο άλλοι περισσότερο παρεμβαίνουν στον τρόπο παραγωγής και απεικόνισης του ειδησεογραφικού προϊόντος. Όσοι δε εξ αυτών διατηρούν επιχειρηματικά συμφέροντα εξω-εκδοτικού τύπου έχουν επιπρόσθετους λόγους επέμβασης στο δημοσιογραφικό έργο – πέραν της εξυπηρέτησης της ιδεολογίας τους και των απόψεων του κοινωνικού και επιχειρηματικού τους κύκλου.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ: Το μικρό μέγεθος της ελληνικής αγοράς και βέβαια το ακόμη μικρότερο μέγεθος της κρίσιμης μάζας των αναγνωστών καθιστούν την πλειονότητα των εφημερίδων απόλυτα εξαρτώμενες από τη διαφήμιση, ιδιαίτερα την κρατική (με ό,τι συνεπάγεται αυτό για την ανεξαρτησία τους).

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΣΜΟΣ: Ο κρατικός προστατευτισμός προς τον Τύπο, ο οποίος εκδηλώνεται υπό τη μορφή σωρείας κανόνων που στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό (ρυθμιστικές παρεμβάσεις στη δημοσίευση ισολογισμών, αγγελιόσημο, ατέλεια κ.λπ.), είναι κύρια αιτία της σημερινής μαλθακότητας των εφημερίδων, οι οποίες ακόμη και στις στιγμές έντονης κριτικής προς την εξουσία, ‘αλληθωρίζουν’ προς την εξουσία και τους πολιτικούς.

ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΠΗΓΩΝ: Η εμπλοκή των δημοσιογράφων με την επικοινωνιακή πολιτική των πηγών, δηλαδή τα γραφεία Τύπου  που αποτελούν καλά οργανωμένες οδούς διοχέτευσης έτοιμων προς χρήση, πληροφοριών προς τα Μέσα.

ΑΔΥΝΑΜΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ: Η σταδιακή αποδυνάμωση του ανθρώπινου παράγοντα, τόσο σε επίπεδο εκπαίδευσης και επαγγελματικών δεξιοτήτων όσο και σε επίπεδο ανταπόκρισης στον κοινωνικό ρόλο της δημοσιογραφίας, έχει ως συνέπεια την απαξίωση ενός πάλαι ποτέ ‘λειτουργήματος’ και την ανάδειξή του σε ένα από τα αγαπημένα αστεία των πολιτών (παπαγαλάκια).

ΑΥΤΟΛΟΓΟΚΡΙΣΙΑ: Ως αποτέλεσμα και του προηγούμενου. Η αυτολογοκρισία των δημοσιογράφων, οι οποίοι ακολουθούν τη γραμμή του Μέσου στο οποίο εργάζονται, η οποία, εκτός από τις σταθερές παραμέτρους που την καθορίζουν υπόκειται σε ad hoc προσαρμογές, που εξυπηρετούν έκτακτες ανάγκες των συμφερόντων.

ΕΛΛΕΙΨΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ: Η έλλειψη σχολών δημοσιογραφίας (όχι επικοινωνίας, έχουμε αρκετές), καθώς και η ελλιπής λειτουργία των επαγγελματικών ενώσεων καθιστούν το επάγγελμα έρμαιο των εξελίξεων. Για λόγους σύγκρισης σημειώνεται ότι η πρώτη από τις εκατοντάδες σχολές δημοσιογραφίας που σήμερα λειτουργούν στις ΗΠΑ ιδρύθηκε το 1904.

ΕΛΛΗΝΟΚΕΝΤΡΙΣΜΟΣ: Η εξέταση των πάντων μέσα από το ελληνοκεντρικό πρίσμα – και παρά την ραγδαία εξάπλωση του διαδικτύου – στερεί τη μεταφορά των καλών πρακτικών από το εξωτερικό στην ελληνική αγορά (π.χ. πρακτικοί κανόνες δεοντολογίας, εργασιακά πρότυπα, νέες επαγγελματικές πρακτικές.

ΕΛΛΕΙΨΗ ΚΑΝΟΝΩΝ. Η προηγούμενη κυβέρνηση απέτυχε σε τρεις τομείς: πρώτον, διαφάνεια όσον αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς, δεύτερον, εφαρμογή πραγματικών κανόνων ανταγωνισμού σε μία αγορά, η οποία απαρτίζεται από επιχειρήσεις που λειτουργούν με σκοπό το κέρδος και τρίτον,εξασφάλιση δίκαιης μεταχείρισης των υπολοίπων επιχειρηματικών κλάδων, οι οποίοι δεν διαθέτουν ισχυρούς δημοσιοποιητικούς μηχανισμούς.

Η σημερινή κυβέρνηση δεν έχει – προς το παρόν – ακουμπήσει τον κλάδο. Δεν ξέρουμε καν αν προτίθεται να κάνει κάτι, ή αφήνει το κοπάδι να ξεκαθαριστεί μόνο του από την κρίση.

 

Leave a comment

Filed under Μέσα Ενημέρωσης

Προσοχή στη μετάφραση

Γράφει η ΑΛΕΞΙΑ ΣΚΟΥΤΑΡΗ

Έγραφα σε προηγούμενο post ότι ο ανασχηματισμός – όπως τον εννοούν οι παλαιοκομματικοί και τα Μέσα – θα είναι ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που μπορεί να κάνει ο Γιώργος Παπανδρέου, κατά την συμπλήρωση ενός έτους διακυβέρνησης. Οι δομικές αλλαγές στο κυβερνητικό μάνατζμεντ, όμως (αν περί αυτού πρόκειται), είναι κάτι το διαφορετικό.

Είναι λογικό οι αναξιοποίητοι πρώην υπουργοί, (νεότερα και μη) ιστορικά στελέχη και κομματικοί αξιωματούχοι να σπρώχνουν προς αυτήν την κατεύθυνση. Βλέπουν την Κυβέρνηση να απομακρύνεται από το ΠΑΣΟΚ και θέλουν να κοντρολάρουν τα πράγματα. Όπως και τα μίντια, βέβαια, τα οποία παίζουν το δικό τους παιχνίδι εξουσίας.

Παρά τα όσα λέγονται, η σχέση του ΓΑΠ με τα Μέσα ήταν πάντοτε ήπια. Ο ίδιος δεν δείχνει να εξαρτάται από αυτά (τα όρια δοκιμάστηκαν στα πέτρινα χρόνια της αντιπολίτευσης, κόντρα στον χαρισματικό της Ραφήνας), όπως και δεν είχε πρόβλημα να εκτίθεται στη δημοσιότητα, κάθε φορά που περνούσε μπροστά από φωτογράφους ή τον ανακάλυπταν με σπορτίφ περιβολή να κωπηλατεί, να κάνει ορθοπεταλιές (μία φορά με παρ’ ολίγον μοιραία κατάληξη), ή να γράφει στο laptop στη βεράντα στις Σπέτσες. Ο ίδιος είναι αρκετά fit, το στυλ του είναι πηγαίο και έως σήμερα, δεν έχει φανεί ότι έχει την ανάγκη να στέκεται με προσπάθεια μπροστά στον φακό, ή να προστατεύει την εικόνα του όταν οι κάμερες και οι φωτογράφοι τον ‘συλλαμβάνουν’ με ελεύθερη περιβολή. Ακόμη και σε εκείνη την απρόσμενη (;) φωτογράφηση, εκείνο το πρωϊνό στον Πόρο, δεν έδειξε να ενοχλείται. Είναι cool με τα φαινόμενα της ζωής, αντιλαμβανόμενος τις επιδιώξεις των ανθρώπων.

Είμαι σίγουρη ότι ο ίδιος δεν πολυπιστεύει στα παραδοσιακά μίντια, αμφιβάλλω δε, αν τα τελευταία χρόνια έχει πιάσει στα χέρια του χαρτί εφημερίδας (οι αποδελτιώσεις δεν μετρούν, είναι σε Α4). Προτιμά την online, αυτόβουλη ενημέρωση και ενδεχομένως (και το εύχομαι) και τις προεκτάσεις της στις αυθεντικές πηγές πληροφόρησης, δυνατότητα που απλόχερα προσφέρει το διαδίκτυο.

Επομένως, ίσως και να μην βλέπει με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τους δεινόσαυρους των συγκροτημάτων Τύπου, που διαγκωνίζονται για τα χρέη τους, την κρατική διαφήμιση, το βάρος του πολυάριθμου προσωπικού, τα πολιτικά ΄γραμμάτια’ του παρελθόντος. Προτιμά τα δυτικοευρωπαϊκά και αμερικανικά πολιτικά μπλογκς και τις mainstream ψηφιακές αποδελτιώσεις που έχει δημιουργήσει ο ίδιος. Όλα αυτά εξηγούν και τα τσαλίμια στην ‘γραμμή’ των εφημερίδων, ιδιαίτερα στα πρωτοσέλιδα και τις στήλες γνώμης.

Με τον Γιώργο του 2004-2009 οι δημοσιογράφοι και τα αφεντικά τους υπήρξαν σκληρά συστημικοί.Με τον Γιώργο του 2010 έχουν βαλθεί να δοκιμάζουν τα πάντα. Μία κρύο, μία ζέστη. Για να θυμόμαστε ποιος είναι ο μαέστρος των εντυπώσεων των πολιτών. Όμως, οφείλω να αναγνωρίσω ότι αρκετοί αρθρογράφοι που σέβονται τον εαυτό τους έχουν αρχίσει – με μεγαλύτερη συχνότητα – να σχηματίζουν φράσεις που περιγράφουν ολοένα και πιο έντονα την έννοια του εθνικού συμφέροντος, ‘σε βάρος’ των κομματικών προτεραιοτήτων.

Η σκέψη του Γιώργου δείχνει να επικεντρώνεται σε δομικές αλλαγές. Σωστά. Καλώστες κι ας άργησαν. Τί είδους όμως;

Η συμμετοχή του Featherstone στην ‘υποεπιτροπή σοφών’ δίνει ελπίδες για αλλαγές ουσίας στο governance. Όσοι τον έχουν μελετήσει στα χρόνια της ακαδημαϊκής έρευνας στο Λονδίνο, ξέρουν ότι η παρουσία του είναι εγγύηση της προσαρμογής των ιδεών στην ελληνική πραγματικότητα. Μπορεί να στο γράψει έτσι ώστε να συμφωνεί κι ο Μηταράκης και η Τζότζολα.

Στο Μαξίμου περιμένουν, λένε, το τελικό κείμενο της μελέτης τους. Περιμένουν, λέω εγώ, την τελική μετάφραση στην ‘πολιτική ελληνική γλώσσα’, με τις κατάλληλες ατάκες για να μην φρικάρει η Ιπποκράτους, αλλά και να ζηλέψει τρελά η Ρηγίλλης.

Αρκεί στο τέλος, η εφαρμογή να στηριχθεί στο πρώτο κείμενο και όχι στο δεύτερο… κάτι σαν το Μνημόνιο ένα πράγμα… Και ας το ανακαλύψουν οι δεινόσαυροι. Δεν χάλασε κι ο κόσμος. Γι΄ αυτούς έχει ήδη πετάξει κάπου μια πεταλούδα. Το μέλλον, όπως κι ο Γιώργος είναι online, όπως έγραψε παραδίπλα κι ο συνάδελφος Μανώλης…

Η Αλεξία Σκούταρη είναι φίλη, πολιτική αναλύτρια.

Leave a comment

Filed under Πολιτική

Στο μυαλό του Αντώνη Σαμαρά

Γράφει η ΑΛΕΞΙΑ ΣΚΟΥΤΑΡΗ

Είσαι από καλή οικογένεια με περπατησιά στην ιστορία του Έθνους.

Έχεις χαρακτηριστικά που προσωπικά σε κάνουν να νοιώθεις υπερήφανος, άρα σού προσδίδουν και αυτοπεποίθηση.

Στο παρελθόν περισσότερο, αλλά και τώρα, έχεις δει τα βλέμματα συγκίνησης των γηραιότερων, αλλά και μερικών νέων, όταν σε κοιτούν χαμογελαστά με καθαρότητα.

Σήμερα, οι κομματικές αίθουσες σε χειροκροτούν, η κίνησή σου στον χώρο έχει επιταχυνθεί, το βλέμμα έχει σκληρύνει. Ο ηγέτης προσπαθεί να βγει από το καλούπι του χθες.

Παρέλαβες μία Παράταξη καταρρακωμένη, έτοιμη να κάνει ό,τι τής πεις.

Η δυνατότητά σου για αλλαγές ήταν αυξημένη, τουλάχιστον του τύπου που απαιτεί το σύγχρονο, μοντέρνο κόμμα της Ευρώπης του 2010. Έχεις μπροστά σου επιτυχημένα παραδείγματα Άγγλων, Γάλλων, Γερμανών, οι οποίοι αντιμετωπίζουν την πολιτική με επιστημοσύνη.

Έχεις την ευκαιρία να γράψεις πολιτική ιστορία, με την άνευ προηγουμένου ανανέωση και εκσυγχρονισμό του κομματικού οργανισμού και την σταθεροποίηση του βηματισμού του.

Η Κυβέρνηση έχει να διαχειρισθεί την σημαντικότερη εθνική οικονομική κρίση της τελευταίας 35ετίας, μερίδιο ευθύνης – κυρίως λόγω αδράνειας – έχει ο προκάτοχός σου (τί καλύτερη συγκριτική γραμμή εκκίνησης).

Η Αντιπολίτευση που πρέπει να κάνεις, αν και εκ πρώτης όψεως άχαρη, για τον προσεκτικό παρατηρητή είναι μοναδική ευκαιρία εκπαίδευσης και ποιοτικής αναβάθμισης του κομματικού μηχανισμού που διαθέτεις.

Η ‘κρίση’ της Παράταξής σου είναι – στην ουσία – η ευκαιρία σου. Μία και, λόγω της κακής συγκυρίας, ίσως και η μοναδική.

Αντί, λοιπόν να εξερευνήσεις το πολύ ενδιαφέρον τοπίο – ενδιαφέρον, βέβαια, για όσους ασχολούνται κατ’ επάγγελμα με την πολιτική και δεν ‘τρέχουν’ για τα προς το ζειν – λες και πράττεις τα ακόλουθα:

  1. Αναφέρεσαι – κατά την εσωκομματική διαδικασία – πάνω από μία φορά στον πολιτικό εγκλεισμό σου κατ’ οίκον, όπου ‘επί οκτώ χρόνια κοιτούσες τους τοίχους του σπιτιού σου’. Καθόλου ελπιδοφόρο μήνυμα από έναν ηγέτη να ομολογεί ότι ήταν στο ψυγείο (όποια κι αν είναι η θυμική αντίδραση που προκαλεί η έμμεση υπενθύμιση του πολιτικού διώκτη σου).
  2. Κατά τη διάρκεια της εσωκομματικής προεκλογικής περιόδου απέχεις από κάθε τι το καινοτομικό και μοντέρνο, αγνοώντας τη νέα γενιά. Με την συντηρητική εικόνα που εκπέμπεις σε ιδέες και στυλ, κερδίζεις τους μεγαλύτερους – σε ηλικία – συμπολίτες σου, χάνεις τους νέους και τις νέες, που σε θεωρούν μιας άλλης εποχής. Απομένουν να σε θαυμάζουν οι ‘οργανωμένες’ με τον ξύλινο λόγο.
  3. Αναλαμβάνεις (με το καλό) αρχηγός και δεν κάνεις 2-3 εντυπωσιακές κινήσεις – με το καλημέρα – που να αποπνέουν ανανέωση και να δημιουργούν την εντύπωση ότι τα πράγματα άλλαξαν.
  4. Χάνεις τις πρώτες 100 ημέρες με τετριμμένα και μηδενικής αξίας επικοινωνιακούς συμβολισμούς και μηνύματα, εκπέμποντας μία εσωτερική διελκυστίνδα πρώην και νυν στελεχών για την κατάληψη κομματικών θέσεων.
  5. Χρησιμοποιείς την παραδοσιακή τεχνική της ανταμοιβής των κομματικών προσπαθειών φίλων, αλλά και εχθρών, προκειμένου να τούς πλησιάσεις.
  6. Στις 200 ημέρες από την ανάληψη της αρχηγίας σου, το κοντέρ παραμένει στο μηδέν. Δεν έχει αλλάξει ούτε η πληροφορική υποδομή του κόμματος, ενώ το απόλυτο ψηφιακό εργαλείο σου, ο δικτυακός τόπος του κόμματος παραμένει τόπος για μαστορέματα.
  7. Διορίζεις παλαιές μορφές σε καίριες θέσεις, οι οποίοι έχουν σημεία αναφοράς την προηγούμενη αρχηγία ή το παλιό σου κόμμα. Την ίδια στιγμή, μία περίεργη κίνηση πολιτών σε πλαισιώνει, η οποία επιχειρηματολογεί λες και ήρθε το τέλος του κόσμου (για να δώσει αξία στην ύπαρξή της) και ταυτόχρονα παραμένει στο σκοτάδι για τον πολύ κόσμο.
  8. Διατάσσεις εκλογική ετοιμότητα (ας αφήσουμε στην άκρη την άρνηση του Μνημονίου) σε ένα κόμμα, το οποίο προέρχεται από βαρειά ήττα, νοιώθει εργασιακή ανασφάλεια και η ψυχολογία βρίσκεται κάτω του μηδενός.
  9. Πραγματοποιείς Τακτικό Συνέδριο 7 μήνες μετά την εκλογή σου, διενεργώντας απλώς μερικές αλλαγές στο Καταστατικό και την ονομασία των οργάνων, που – να είστε σίγουροι – δεν ενδιαφέρουν ούτε τους εργαζόμενους το Κόμμα, οι οποίοι, άντε να αλλάξουν τα ταμπελάκια στα ντοσιέ αρχειοθέτησης (μπορεί και όχι).
  10. Επιλέγεις τον νέο Γραμματέα σου δια βοής (βλ. Σοβιέτ) και ανακοινώνεις ότι μετακομίζεις στη Συγγρού, πεντακόσια μέτρα από το θαλάσσιο μέτωπο σε ορόφους που έχουν ως footer το κατά άλλα συμπαθές μαγαζί Saturn και ως header τον ‘Babis Vovos’.

Διαπιστώσεις χωρίς συνέχεια, εδώ και παραπέρα.

Δεν μπορώ να πω, και ο Μπαϊρακτάρης ως σημείο εκκίνησης του αγώνα κατά των νταβατζήδων με είχε ξενήσει. Αλλά η σημειολογία της Συγγρού (λέγε με ‘Αμφιθέα’) με αφήνει άναυδο.

Άγνωσται αι βουλαί, θα μού πείτε. Μα γι’ αυτό επιλέγω την παράθεση απλώς διαπιστώσεων και δεν προχωρώ σε περαιτέρω σχολιασμό, διότι, μέσα σ’ όλα, πάντα συμπαθούσα τον Αντώνη. Ως άνθρωπο.

Ως ηγέτη δεν τον έχω σκεφτεί ακόμη. Αλλά προσπαθώ. Εντατικά…

Η Αλεξία Σκούταρη είναι φίλη, πολιτική αναλύτρια.

Leave a comment

Filed under Ηγεσία

Γιώργο μην φύγεις…

Γράφει η ΑΛΕΞΙΑ ΣΚΟΥΤΑΡΗ

Όταν η Ντάρμπι Σώ έγραψε το Πέλικαν Μπριφ και το υπέβαλε στον μέντορα-εραστή της, το επόμενο πράγμα που έγινε ήταν να ανατιναχθεί ο μέντορας μέσα στο αυτοκίνητό του, μπροστά στα μάτια της. Η εκτίμησή της για τη συνωμοσία ήταν ακριβής.

Η επαλήθευση της εκτίμησης, που βασίζεται σε παρατήρηση και συνδυασμό πληροφοριών από μακρυά είναι στιγμές για τις οποίες ζουν οι αναλυτές. Αν συμμετέχεις στις διαδικασίες και γράφεις τα αυτονότητα, τότε είσαι τσάμπα man. Όταν όμως, παρατηρείς από μακρυά, τότε είναι αλλιώς. Στην περίπτωση της Ντάρμπι, η συνωμοσία της άλλαξε τη ζωή. Στην περίπτωση τη δική μου απλώς ένοιωσα μία μικρή δικαίωση όταν, κάτι που διατύπωνα, και οι συνομιλητές μου με κοιτούσαν με συμπάθεια, δείχνει να επαληθεύεται. Στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού ΕΠΙΚΑΙΡΑ διατυπώθηκε η εκτίμηση ότι ο ΓΑΠ προορίζεται για μεγάλη θέση του εξωτερικού. Έως και ΓΓ ΟΗΕ, έγραψαν.

Τότε είχα γράψει: ‘Η επικοινωνιακή πολιτική, ο χειρισμός των θεμάτων πετυχαίνει, χτίζοντας τις βάσεις για το μέλλον, διασφαλίζοντας κάθε στάδιο που περνάει. Έτσι χτίζεται και η μετέπειτα ευρωπαϊκή πορεία του Γιώργου…’ Τα σημάδια από την αρχή έδειχναν ότι ο Γιώργος Παπανδρέου οικοδομεί, μετά τη σωτηρία της Ελλάδας και της ψυχής του (ένεκα οικογενειακού παρελθόντος) το διεθνές του προφίλ. Δεν θα κάτσει να παρακολουθήσει τι θα πράξει ο επόμενος. Θα προχωρήσει στο επόμενο κεφάλαιο. Ο Γιώργος είναι πολίτης του κόσμου. Μετά από εκατοντάδες χιλιάδες μίλια πτήσεων μέσα σε ένα χρόνο, the world is not enough.

Η στρατηγική του πορεία, ελλείψει ανταγωνισμού στην πίσω πλευρά του οικοπέδου του Μαξίμου (ΟΚ, μετά τη Στησιχόρου, για τους ακριβείς), ξεχώρισε από νωρίς. Η επικοινωνιακή προσέγγιση υπήρξε άρτια από την αρχή. Οι κανόνες του spinning, ο χειρισμός της δημοσιότητας και της καθημερινής ατζέντας των θεμάτων δεν ξέφυγε παρά ελάχιστες στιγμές (σε δύσκολο μιντιακό τοπίο, κι ας λένε όλοι ότι τα μίντια είναι φιλικά μαζί του – τρίχες, την (εμπορική) δουλειά τους κάνουν, η οποία σε εποχή κρίσης είναι προτεραιότητα. Αυτά βλέπει ο Λούλης και έχει σκάσει από τη ζήλια του γιατί το ξάφρισμα της πολιτικής επικοινωνίας τώρα βγαίνει στην επιφάνεια. Έξι χρόνια οι άλλοι είχαν ξεχάσει την πιτιά. Γι΄αυτό και πότε κατακεραυνώνει, πότε συμβουλεύει φιλικά τον Αντώνη. Βλέπει το τεράστιο κενό, αλλά και βεβαίως, τον διαφυγόντα τζίρο.

Έτσι, στην κυβερνητική, την καλή πλευρά του οικοπέδου του δικομματισμού, τα πράγματα κυλούν ομαλά. Βέβαια, από το Μαξίμου έως τη Ρηγίλλης μεσολαβεί η Τουρκική Πρεσβεία. Συμβολισμός θα μού πείτε, αλλά παραμένει το μόνο επιχείρημα των νεο-δεξιών ότι, (πώς να το θέσω ευγενικά;), ‘ο Γιώργος δεν έχεις τις ίδιες εθνικές ευαισθησίες με τον μέσο Έλληνα’. Αλλά τί βλέπουμε; Με τον Ομπάμα, απ’ ότι φαίνεται, μιλάει κάπως περισσότερο τελευταίως, τον οποίο, θυμηθείτε φίλοι Δεξιοί, κάποτε υμνούσατε, μαζί με τον Γάλλο με τα τακούνια. Τέλοσπάντων, μένει να δούμε επ’ αυτού. Άλλωστε ξέρει ότι μία λάθος κίνηση και θα βρεθούν τα λάβαρα στον δρόμο, ο δε Άνθιμος θα κλείσει τα Τέμπη.

Το spinning του διεθνούς ρόλου έρχεται σε καλή στιγμή για τον Γιώργο με τον Προβόπουλο να μιλά για ενάρετο κύκλο (κι ας μετρά ο Μηταράκης τα δισ. του χρέους για να τα εξηγήσει στη Τζότζολα, κι ας φωνάζουν οι δεξιές εφημερίδες-πεκινουά), τον Μίχαλο-ΕΒΕΑ να μιλά θετικά για τον Αναπτυξιακό Νόμο (με τα συνήθη παραταξιακά disclaimers), τον Όλι να μάς επαινεί και να μάς απειλεί, γιατί, επιτέλους, το ΄μαθε το κόλπο, οι Έλληνες μόνο τότε αποδίδουν.

Για καλή μας τύχη, η προσωπική στρατηγική του Γιώργου (dazzle the locals, then go Global)είναι συνυφασμένη με την (υποχρεωτικά) καλή πορεία της χώρας. Αν καταφέρει να σώσει την Ελλάδα από τον εαυτό της, τότε όλα γίνονται φίλε, sky’s the limit. Άλλωστε η σύγκριση είναι φιλική προς τον χρήστη. Ο προκάτοχος είχε δώσει έμφαση μόνο στο ένα, και τού ‘φυγε το άλλο, δηλαδή όλοι εμείς.

Ετούτος εδώ, έχει σηκώσει καμμιά δεκαριά μπάλες στον αέρα και προς το παρόν δεν τού ‘χει πάσει καμμιά. Όχι πως θα ‘χαμε πρόβλημα για μια-δυο, βέβαια. It’s a matter of skills and multi-tasking. Ξέρει και από κομπιούτερς, μην το ξεχνάμε. Έχει διαφορά αυτό το ψηφιακό πολυ-εργαλείο από τις αδιέξοδες εικονικές ΄πίστες’ μπροστά από το joystick (Ααα! Το ‘γραψα κι εγώ, πού θα μού πήγαινε).

Λέτε ο George να διαδεχθεί τον κύριο με το παράξενο όνομα στα Ηνωμένα Έθνη; Ψάξτε ημερομηνίες λήξης θητείας, διαδικασίες διαδοχής κ.λπ. Πρέπει να δούμε πόσος χρόνος μάς απομένει. Πριν φύγει πρέπει να τελειώσει τη λάντζα στην ψωροκώσταινα, η οποία, να μού το θυμηθείτε, τελείως διαστροφικά – γιατί αυτοί είναι οι Έλληνες κύριε Κώστα μου – σε λίγα χρόνια θα τον παρακαλάνε να μην ξενιτευτεί.

Και ο Ραφηνιώτης θα συνεχίσει να σκουντάει την επικαιρότητα με τα δημοσιευματάκια για τα πήγαιν-έλα στο γραφείο του σαν να λέει: ‘Χμ, γκχμ… δείτε, είμαι κι εγώ εδώ…’

Η Αλεξία Σκούταρη είναι φίλη, πολιτική αναλύτρια

Leave a comment

Filed under Ηγεσία