Monthly Archives: September 2010

Το τέλος των χάρτινων ειδήσεων

Στην αρχή είπαν ότι ήταν το ραδιόφωνο. Μετά κοίταξαν με τρόμο την τηλεόραση. Έπειτα, με τηνέλευση του διαδικτύου, κατάλαβαν ότι το τέλος έχει γραφτεί. Οι εφημερίδες – με την παλιά έννοια – είχαν τελειώσει.

Στα πρώτα χρόνια της συνύπαρξης, οι εφημερίδες προστάτευσαν το περιεχόμενό τους, διατηρώντας τις απέραντες ιστοσελίδες του δικτυακού τους τόπου άδειες. Μετά άρχισαν να γεμίζουν τον χώρο με ειδήσεις του χθες. Αργότερα, συνδύαζαν τρέχουσα ροή με την ύλη του έντυπου προϊόντος. Σήμερα, γνωρίζουν ότι το site είναι πλέον πιο σημαντικό από τη μεγάλη “εφήμερη” γεροντοκόρη-αδελφή του.

Όταν αναφέρεις στους Αμερικανούς ή τους Άγγλους την έννοια του εφήμερου (ephemeral), ενθουσιάζονται. Θεωρούν ιδανική την ονομασία που έχουμε δώσει στην εφημερίδα στην ελληνική γλώσσα, τέλεια για την προορισμό και τη μορφή του προϊόντος. Οι ίδιοι τις αποκαλούν απλά «χαρτιά των ειδήσεων» (newspapers). Στην ελληνική, ο όρος εκφράζει με ακρίβεια, αλλά και έντονο συμβολισμό ένα προϊόν το οποίο γεννιέται και πεθαίνει την ίδια ημέρα.

Σε περιόδους κρίσης και ραγδαίων τεχνολογικών αλλαγών, ιδιαίτερα στην επικοινωνιακή βιομηχανία, η έννοια του εφήμερου τείνει να περιγράψει και κάτι ακόμη. Κάτι πιο ευαίσθητο από το περιεχόμενο των ειδήσεων, και του τρόπου με τον οποίο αυτές «στρώνονται» στα προγράμματα σελιδοποίησης. Περιγράφει το ίδιο το ανθρώπινο δυναμικό. Τους συντάκτες, τους βοηθούς, τους ρεπόρτερ, τους μαθητευόμενους, τους νέους από τα «εργαστήρια», τις χιλιάδες πτυχιούχων επικοινωνιολόγων, οι οποίοι προσέγγισαν όσο ήταν δυνατό (στην Ελλάδα) τον ακαδημαϊκό χώρο της δημοσιογραφίας και που μόλις πριν από λίγα χρόνια έπιασαν για πρώτη φορά πληκτρολόγιο με σοβαρό σκοπό. Όλοι αυτοί δοκιμάζονται από τις αλλαγές και τις δομικές αναπροσαρμογές του χώρου. Στην ίδια θέση βρίσκονται και οι παλαιότεροι του επαγγέλματος. Εκείνοι που σκέφτονται καλύτερα στο χαρτί. Αλλά και άλλοι, οι οποίοι είναι φτασμένοι αρκετά, ώστε να μην ασχολούνται με τα τετριμμένα.

Η τεχνολογία τους προκαλεί, τους αναστατώνει και εντέλει τούς προσπερνά όλους αν οι ίδιοι δεν ασχοληθούν με τη δια βίου προσαρμογή τους στα νέα δεδομένα και τις τεχνικές. Μαζί και τα αφεντικά, που δεν ξέρουν πως να χειριστούν την αλλαγή. Θριαμβευτές του εμπειρισμού, πάσης φύσεως προέλευσης, δεν έχουν περιθώρια για επιμόρφωση. Τις εξελίξεις τις έχουν αφήσει στους μυημένους ή στα μεγαλο-στελέχη. Οι ίδιοι ασχολούνται με την υψηλή πολιτική, θεωρώντας ότι επηρεάζουν τις τύχες της χώρας. Στο χάλι που βρισκόμαστε, μπορεί και να το πράττουν.

Σήμερα, μόλις 3 στους 10 Έλληνες πιάνει καθημερινά στα χέρια του εφημερίδα. Η καθημερινή αγορά είναι κλινικά νεκρή. Διατηρείται μόνο και μόνο για τις αποδελτιώσεις που διοχετεύονται στα κέντρα εξουσίας και την μικρή συμμετοχή της στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα της ημερήσιας ατζέντας. Όποιος ισχυρίζεται ότι η αγορά του Σαββατοκύριακου είναι ισχυρή, η απάντηση είναι ότι, με ελάχιστες εξαιρέσεις, ο κλάδος θα μπορούσε να καταποντιστεί μέσα σε δύο μήνες, αν έλειπαν τα δώρα και οι προσφορές. Η δε λανθάνουσα αγορά του free press, παραμένει …λανθάνουσα.

Στην Ελλάδα των δεκάδων εφημερίδων, των πολλών τηλεοπτικών καναλιών και των αμέτρητων περιοδικών, που διατηρούνται με πείσμα στην κυκλοφορία, η διαδικασία της δημιουργικής καταστροφής έχει ξεκινήσει προ πολλού.

Σε λίγα χρόνια οι καθημερινές χάρτινες εφημερίδες θα μάς έχουν απαλλάξει από την παρουσία τους. Θα έχουν απομείνει οι αντίστοιχοι ιστότοποι και οι Κυριακάτικες εκδόσεις. Η δεύτερη αγορά θα είναι αυτή του Σαββάτου. Το περιεχόμενο θα επαναπροσδιοριστεί, προκειμένου να κερδίσει επιπλέον κοινό, ενσωματώνοντας όλο και περισσότερα συμπληρωματικά έντυπα, πιέζοντας τις δευτερεύουσες αγορές.

Έως σήμερα, οι ελληνικές εφημερίδες ζούσαν σε μία από τις προστατευμένες αγορές διεθνώς. Αγγελιόσημο, επιδοτήσεις, κρατική διαφήμιση, ισολογισμοί, υπέρογκος τραπεζικός δανεισμός, και άλλες, λιγότερο διαφανείς συναλλαγές, που ούτε οι υπουργοί δεν μπορούν να ακουμπήσουν.

Με λίγα λόγια αντλούν πόρους από το κράτος μέσω παρωχημένων διατάξεων του παρελθόντος και υψηλού επιπέδου πελατειακής σχέσης με τους διαχειριστές του δημοσίου χρήματος.

Το πάρτυ όμως έχει τελειώσει. Την πρίζα την τράβηξε ο Τόμσεν όταν έφτασε στην Ελλάδα. Και όταν η μουσική σταμάτησε, οι καρέκλες που είχαν απομείνει ήταν πολύ λιγότερες από παλιά.

Και για τα αφεντικά, αλλά και τους συντάκτες…

Advertisements

Leave a comment

Filed under Μέσα Ενημέρωσης

Μία σου και μία μου…

Γράφει η ΑΛΕΞΙΑ ΣΚΟΥΤΑΡΗ

Έχετε παρατηρήσει πως ανταλλάσσουν πολιτικές ατάκες ο Γιώργος Παπανδρέου με τον ΑντώνηΣαμαρά; Σαν συγχρονισμένοι παίκτες πινγκ-πονγκ, οι οποίοι είναι αποφασισμένοι να μην αφήσουν να πέσει το μπαλάκι κάτω. Που και που κάνουν μερικά φάλτσα αυξημένης δυσκολίας, αλλά απαλά, με τεχνική τέτοια ώστε το μπαλάκι να καθυστερεί με κόλπα στην πλευρά του αντιπάλου, ο οποίος – με προσπάθεια, όχι τζάμπα – να το προλαβαίνει και να το επιστρέφει. Αν πράγματι έπαιζαν table tennis στα dorms φοιτητές δεν το γνωρίζω. Είμαι μικρότερη άλλωστε. Αρκετά χρόνια.

Όμως, πολιτικά είναι πασιφανές. Ο Γιώργος είχε πει “δεν είμαι Καραμανλής“, ο Αντώνης είπε “δεν είμαι Παπανδρέου” (εννοεί τον ΓΑΠ φαντάζομαι, όχι τον ΑΓΠ, γιατί αυτό θα ήταν διπλή προσβολή, προς τον αείμνηστο, αλλά και τον θαυμαστή του, ΚΚ). Ο Γιώργος είπε για τη “γαλάζια πολυκατοικία”, ο Αντώνης τού απάντησε για την “πράσινη” κ.ο.κ.

Ο Γιώργος πορεύεται – αν και κάπως ενοχικά – στη βάση των απαιτήσεων του Μνημονίου. Ο Αντώνης τοποθετείται συμμετρικά “αντί-Μνημονιακά“. Ό,τι κι αν κάνει ο Γιώργος, ο Αντώνης κείται αντίθετος, περιμένοντας να επιστρέψει το μπαλάκι, με ευθύτητα και συμμετρία. Ο πολιτικός λόγος είναι “αντι-ΠΑΣΟΚ”, “αντι-Γιώργος”, “αντι-Κυβερνητικός”, “αντί”, ευρύτερα. Μήπως έχουν κάτι από παλαιότερα; Έναν λανθάνοντα ανταγωνισμό πατριωτικού τύπου; Και αυτό δεν το γνωρίζω όμως…

Αυτό που γνωρίζω είναι ότι η αυτού τού τύπου αντιπαράθεση δεν έχει νόημα στην Ελλάδα που βιώνει έντονα την οικονομική κρίση, λίγο πριν την αρχή της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα. Και, sorry, αλλά μάλλον ο confrontato θα πρέπει να το δει το θέμα.

Οι καιροί απαιτούν «φυγή προς τα εμπρός» (φράση early Μπένι, τού Έλληνα Γκόρντον Μπράουν), αλλά με πραγματικό γνωσιακό υπόβαθρο, όχι “πολιτικό λόγο στον χωρο-χρόνο του φαντασιακού”, όπως θα έλεγαν και εκείνοι που έκλεβαν τη σύνταξη του Σημίτη. Ρεαλιστική πολιτική, αλλά please, όχι από πολιτικούς. Χρειάζονται κι άλλοι Μηταράκηδες, που όμως να παραμείνουν λίγο μακρύτερα του νεοκλασσικού ή του vovos building, γιατί η πολιτική είναι …κολλητική. Σε εποχή κρίσης, το ΚΕΕΛΠΝΟ θα έπρεπε ήδη να έχει εκδώσει οδηγίες αποφυγής της πολιτικολογίας, των ανεδαφικών προσδοκιών και της κενής μεγαλοστομίας.

Η πορεία μπροστά απαιτεί τεχνοκρατική αντίληψη και – βέβαια – επικοινωνιακή ικανότητα που να “πακετάρει” τα δύσκολα για τον μέσο Έλληνα,  ο οποίος σηκώνει το κεφάλι από τον κόσμο του μόνο όταν τού βάλεις το χέρι στην τσέπη. Και σε αυτό οι τύποι είναι μάγκες. Dudes θα έλεγα καλύτερα, όχι υποτιμητικά, αλλά λόγω ονομασίας προέλευσης και τεχνογνωσίας. Τον πάνε καλά τον Γιώργο, και όπως έχω – αναιδώς – ξαναγράψει, γράφουν νέο textbook: “How to escape (alive) from the Greek crisis”.

Από την άλλη, ευτυχώς που η Τζότζολα ξορκίζει την 30ετία που πέρασε. Συλλήβδην. Αυτό μάς κάνει λίγο πιο απαισιόδοξες για το φύλο, και για το μέλλον… Της κεντρο(Δεξιάς).

Η Αλεξία Σκούταρη είναι φίλη, πολιτική αναλύτρια.

Leave a comment

Filed under Ηγεσία

Απλοί πολιτικοί και ηγέτες

Γράφει η ΑΛΕΞΙΑ ΣΚΟΥΤΑΡΗ

Μερικές φορές στην Ελλάδα, εκείνοι που θεωρούνται ηγέτες είναι στην ουσία ισάξιοι με ένα προικισμένο υπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου. Ας πούμε, με ποιόν Έλληνα θα συγκρίνατε τον Μίλιμπαντ (τον έμπειρο) ή τον Όσμπορν; Δύσκολη ερώτησηακόμη πιο δύσκολη είναι η απάντηση. Συνήθως καταφεύγουμε σε υπεκφυγές περί διαφορετικών συνθηκών, κουλτούρας αλλά και τρόπου σκέψης των πολιτών.

Όταν οι συνθήκες οδηγούν σε αλλαγές, η διάδοχη κατάσταση διέρχεται περίοδο χάριτος. Για όλους. Κόμματα, αρχηγούς, ακόμη και απλούς υπουργούς, οι οποίοι είθισται στη χώρα μας να παραλαμβάνουν απλώς τα έπιπλα του ορόφου τους (μερικές φορές λείπουν κι αυτά), και να αρχίζουν τα τηλέφωνα, μπας και προσπαθήσουν να ξεφυτρώσουν κανένα ξέμπαρκο στέλεχος στον τομέα που ανέλαβαν.

Η περίοδος αυτή έχει τελειώσει προ πολλού, παρά τον πρόσφατο ανασχηματισμό. Ο Γιώργος Παπανδρέου κλείνει έναν χρόνο στο Μαξίμου (αν και μερικοί ορκίζονται ότι οι συνεχόμενες ημέρες παρουσίας είναι ελάχιστες), ο Αντώνης Σαμαράς συμπληρώνει σχεδόν το ίδιο διάστημα στα ηνία της ΝΔ. Κάποτε και οι δύο θα πρέπει να δείξουν τι αξίζουν. Ο πρώτος, να προχωρήσει στο επόμενο βήμα, μετά «τη διάσωση της χώρας από τη χρεοκοπία», ο δεύτερος, να σταθεροποιηθεί από τις ταλαντεύσεις που προκάλεσε η άνοδος στην κομματική κορυφή.

Αυτό είναι το λογικό, το αναμενόμενο, για τους πολιτικούς που επιθυμούν να γίνουν ηγέτες σε καιρούς δύσκολους. Θα πρέπει να αναδειχθούν μέσα από μικρές νίκες, κεκτημένα της πολιτικής καθημερινότητας, αλλά και να ανταποκριθούν σε εθνικές ευθύνες, ισορροπώντας μεταξύ εφηρμοσμένης πολιτικής και επικοινωνίας, κάτω από το μικροσκόπιο των περιστάσεων. Ιδιαίτερα όταν θεωρούνται υπεύθυνοι για το χάλι των ημερών.

Στην Ισλανδία, την Ανατολική Ευρώπη, αλλά και τη Σκανδιναβία, ο πολιτικός που θα πιαστεί να χρηματίζεται οδηγείται στη φυλακή. Στην Κίνα μπορεί και να τον εκτελούν, χρεώνοντας τη σφαίρα στην οικογένεια. Στην Αγγλία παραιτούνται για λιγότερο σημαντικούς λόγους. Αν είναι υπεύθυνος για την καταστροφή της εθνικής οικονομίας, λόγω ανικανότητας ή οκνηρίας, διαπομπεύεται και η πολιτική του καριέρα τελειώνει.  Στην Ιαπωνία θα αυτοκτονούσε, για να αποσυμπιέσει τον λαό του.

Στην Ελλάδα υπάρχει η παραγραφή για όλες τις περιπτώσεις. Ο αυτοματισμός που δημιουργεί τις δικαιολογίες, τα «πειστικά» επιχειρήματα, που συμμερίζεται, ή όχι, το ακροατήριο, ανάλογα με το κομματικό «πιστεύω».  Το «έσχες», που σπάνια συνοδεύεται από το «πόθεν», το «ηθικό», που στηρίζει την ύπαρξή του στο ορισμό του «νόμιμου».

Ο χρηματισμός, η ανικανότητα, ακόμη και η οκνηρία είναι φαινόμενα παρακμής. Ιδιαίτερα όταν διαχειρίζεσαι τον «δημόσιο κορβανά». Αν πιαστείς πασαλειμένος στο μέλι, το σίγουρο είναι ότι το έγλυψες με λαιμαργία. Το πιθανότερο είναι ότι το έχεις απολαύσει και στο παρελθόν, χωρίς να σε ανακαλύψουν.

Αν δεν προλάβεις να κυβερνήσεις ή κάτι τέτοιο δεν φαίνεται πιθανό στον ορίζοντα, το μέλι βρίσκεται μακρυά. Σε περιπτώσεις δε, λιτότητας και έκτακτων μέτρων είναι τόσο λιγοστό, που δεν επαρκεί ούτε για τις ίδιες τις μέλισσες. Το πιθανότερο είναι όταν αναλάβεις, να βρεις άδεια τα βάζα. Άρα, παραμένεις καθαρός και χρησιμοποιείς τις ικανότητές του να «προσβάλεις» όπου μπορείς το αντίπαλο στρατόπεδο, προκειμένου να γλυτώσεις από το κρύο και να καταλάβεις τα ζεστά καταλύματα.

Αυτή είναι η λειτουργία της πολιτικής. Ανεξάρτητα από τις ανάγκες της χώρας. Επικρατεί η ανάγκη του επαγγέλματος, το οποίο διατηρεί στον αφρό ανεκδιήγητους τύπους, οι οποίοι περνούν από την ανυπαρξία στη δόξα και πίσω πάλι, ανασυντάσσονται, και από απομεινάρια ενός συστήματος ευδοκιμούν σε στελέχη έτοιμα για διακυβέρνηση. Πέριξ του νέου αρχηγού, ο οποίος έχει να αποδείξει πολλά. Ακόμη. Προτού οι παρατηρητές αποφανθούν ότι πραγματοποίησε το peak της πολιτικής απόδοσης και ευρεσιτεχνίας. Όπως για παράδειγμα με τη χρήση της γκρίζας διαφήμισης σε καιρό ειρήνης.

Παράξενα πράγματα. Για τον μέσο πολίτη. Διότι για τους επικοινωνιολόγους ίσως να θεωρήθηκε και επιτυχία…

Η Αλεξία Σκούταρη είναι φίλη, πολιτική αναλύτρια.

Leave a comment

Filed under Ηγεσία

Προπαγάνδα αλά ελληνικά

Στην Ελλάδα οι δημοσιογράφοι είναι ταγμένοι. Είτε διότι έχουν συνδέσει την επαγγελματική τους πορεία με κάποια πηγή εξουσίας, είτε γιατί η προσωπική τους ιδεολογία τούς φέρνει πιο κοντά σε κάποιον πολιτικό σχηματισμό, είτε απλώς για βιοποριστικούς λόγους. Μερικές φορές, αυτό συμβαίνει μόνο και μόνο διότι η χώρα μας είναι ένα μεγάλο χωριό, και όλοι γνωρίζουν κάποιον που ξέρει κάποιον άλλο, που μπορεί να ‘πιάσει’ έναν τρίτον. Ελάχιστοι δημοσιογράφοι γράφουν πραγματικά αυτό που πιστεύουν και ακόμη πιο λίγοι το πράττουν με το πραγματικό τους όνομα.

Η έλευση του διαδικτύου έχει αλλάξει τα πράγματα σε ένα σημαντικό ζήτημα. Την αυτολογοκρισία των δημοσιογράφων, η οποία αναπτύσσεται στο πλαίσιο της κορποριστικής αντίληψης του επαγγέλματος (εμπορική δημοσιογραφία) είτε κάτω από συνθήκες αυστηρής κομματικής προπαγάνδας. Και μην πηγαίνει το μυαλό σας σε ακραίες εξαιρέσεις, όπως π.χ. το κομμουνιστικό κόμμα. Αυτά συμβαίνουν παντού.

Η αυτολογοκρισία κινείται ανοδικά όσο μεγαλώνει ο δημοσιογράφος, κορυφώνεται όταν έχει διανύσει 10-15 χρόνια εντός του επαγγέλματος (κάπου στη δεύτερη μεταγραφή) και φθίνει όσο ο άνθρωπος μεγαλώνει, είτε επειδή, ως πιο έμπειρος έχει μεγαλύτερο βαθμό ελευθερίας, είτε λόγω του ότι η πλήρης εσωτερίκευσης των κανόνων προκαλεί και την συγκάλυψη του φαινομένου. Εξαίρεση αποτελούν οι πολύ υψηλά αμειβόμενοι συνάδελφοι, οι οποίοι, αν δεν έχουν φανατικό κοινό να τους στηρίξει (φαινόμενο σπάνιο στην Ελλάδα, γιατί γενικώς οι συμπολίτες μας δεν διαβάζουν), διατηρούν το υψηλό επίπεδο διαβίωσής τους με αντίτιμο την καθοδήγηση από το μεγάλο αφεντικό.

Η μεταφορά δημοσιογραφικού περιεχομένου στο διαδίκτυο έχει μεταβάλλει την καμπύλη εξέλιξης της αυτολογοκρισίας. Μικρές online επαναστάσεις περιεχομένου έχουν δημιουργήσει αλυσιδωτές αντιδράσεις, όπως, άλλωστε ταιριάζει στη δυναμική της νέας ψηφιακής πλατφόρμας. Η ψηφιακή ανάπτυξη, ως είναι φυσικό, έχει προκαλέσει αναστάτωση και στην συγκέντρωση, δόμηση και επεξεργασία των πληροφοριών, προκειμένου αυτές να ‘γίνουν ειδήσεις’. Η ασάφεια που υποδηλώνουν τα εισαγωγικά (η ακατάσχετη χρήση τους, by the way, αποτελεί τη νέα μάστιγα στα δημοσιογραφικά κείμενα) υποδηλώνει τη σχετικότητα της είδησης αυτής καθεαυτής. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να είναι, μπορεί και να μην είναι είδηση. Μερικές φορές – συνδυαζόμενη με τον σχολιασμό και τη διατύπωση γνώμης – μπορεί να είναι και παντελώς κατασκευασμένη με στόχο την πρόκληση εντυπώσεων, την αποσταθεροποίηση του στόχου, ή την σπορά αμφιβολιών ως προς την αποτελεσματικότητα μιας δράσης.

Αυτό συμβαίνει, βέβαια, τόσο off, όσο και on-line. Στη δε ψηφιακή περίπτωση, οι συνθήκες είναι ακόμη πιο ευαίσθητες από τις παραδοσιακές ‘φυλλάδες’ (εδώ τα εισαγωγικά δείχνουν εγκράτεια), δεδομένου ότι η δημοσίευση του περιεχομένου, αλλά και η μετέπειτα παραποίηση, που μπορεί να ακολουθήσει, απέχουν μόλις ένα κλικ.

Συχνότατα, τα ‘δημοσιευμένα’ (εδώ σπείρω την αμφιβολία) κομμάτια στο διαδίκτυο υπόκεινται σε μεταβολές και παρεμβάσεις, για τις οποίες δεν ενημερώνεται ο αναγνώστης (ένδειξη updated, αλλαγή ώρας κ.λπ.). Αυτό αναιρεί την ίδια την έννοια της δημοσίευσης, αδρανοποιεί τη δημοσιοποιητική αξία του Μέσου και καταργεί εξ ολοκλήρου την αρχειακή αξία των ιστοτόπων. Και αυτό διότι δικαίως μπορεί να αναρωτηθεί κανείς: οι δημοσιεύσεις στο διαδίκτυο είναι μόνιμες; Υπάρχουν ‘τελικά’ κείμενα σε online περιβάλλον, ή ο καθένας μπορεί να παίζει με το πρόγραμμα διαχείρισης περιεχομένου, ανάλογα με τις ορέξεις του;

Στις αναπτυσσόμενες – ψηφιακά – χώρες, όπως η Ελλάδα, τα προβλήματα είναι πολλά και δεν περιορίζονται μόνο στην κακοποίηση της δημοσιογραφίας. Επεκτείνονται στην κατάχρηση της ελευθεριότητας της εισόδου στην ψηφιακή αγορά, τον ανέξοδο βιασμό της λογικής των επιχειρημάτων και της αξιόπιστης διαχείρισης των πληροφοριών, με σκοπό την πρόκληση εντυπώσεων. Για τα κλικς, αλλά και για την εξυπηρέτηση πολιτικών ή καλύτερα, μικρο-κομματικών σκοπιμοτήτων.

Έτσι, σιγά σιγά συναντούμε ένα μικρό κομμάτι της ‘σκοτεινής’ πλευράς του διαδικτύου, όπου η ψηφιακή τεχνολογία δρα επιβαρυντικά προς το δημόσιο συμφέρον, αντιθετα από αυτό που θα περίμενε κανείς, οι ψηφιακές πλατφόρμες, δηλαδή, να δρουν απελευθερωτικά προς τον λόγο, τα επιχειρήματα και τις πληροφορίες, προς όφελος της κοινωνίας των πολιτών.

Η πιο σημαντική απ’ όλες τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις της κατάχρησης του διαδικτύου διαμορφώνεται από την αυξανόμενη επίδραση του ίδιου του Μέσου στους νέους. Ήδη οι νεολαίες των κομμάτων ασχολούνται με μανία με τη διαδικτυακή προπαγάνδα. Η δε (τεχνική) ελευθεριότητα της δημοσίευσης κάνει τα πράγματα ακόμη χειρότερα. Όχι βέβαια γιατί θα έπρεπε να ελεγχθεί από κάποιον. Σε καμμία περίπτωση.

Δεδομένου ότι οι περισσότερες από τις ανωτέρω έννοιες είναι μάλλον άγνωστο έδαφος για τις ντόπιες συνδικαλιστικές δημοσιογραφικές ενώσεις, το μόνο κριτήριο στον χώρο είναι η κοινωνική υπευθυνότητα και accountability (αμετάφραστο, γιατί το ‘λογοδοσία’ μού τη σπάει) που πρέπει να νοιώθει ο καθένας που διαθέτει πρόσβαση σε ατομικά ή δημόσια μέσα δημοσιοποίησης. Δηλαδή όλοι μας…

Leave a comment

Filed under Μέσα Ενημέρωσης

Επιστροφή στη σπέκουλα

Γράφει η ΑΛΕΞΙΑ ΣΚΟΥΤΑΡΗ

Από χθες, και επισήμως, επέστρεψε η πολιτική σπέκουλα στα μίντια και τα πολιτικά πηγαδάκια. Είχε ξεκινήσει στην Πάρο, με την ανθρωπογεωγραφία του ‘ανασχηματισμού’, συνεχίστηκε με τιςανυπακοές της τάδε και του δείνα, που δεν πρόκειται να παραμείνουν στην Κυβέρνηση, ‘εφόσον αρνήθηκαν στον Πρόεδρο’, τους ‘παγκίτες’ του ΠΑΣΟΚ να δίνουν συνεντεύξεις για την επάνοδό τους και άλλα τέτοια γραφικά.

Από χθες ξεκινά και πάλι ο κομματικός αγώνας, στη διαδρομή προς τον Νοέμβριο, προς τις τοπικές εκλογές. Μία διαδρομή που θα είναι εξαντλητική χωρίς λόγο και βέβαια παντελώς άχαρη, ιδιαίτερα μετά την απόλυτη κομματικοποίηση της αντιπαράθεσης, και φυσικά, με λάθος διακύβευμα.

Απ’ ό,τι φαίνεται, τα δύο μεγάλα κόμματα επιθυμούν διακαώς να αναμετρηθούν, γύρευε γιατί. Στον κοινό νου. Γιατί στους διαδρόμους της κομματικής διαστροφής, λόγοι πάντοτε υπάρχουν. Οι πράσινοι θέλουν να βρουν στο βαθύ ΠΑΣΟΚ κάτι να ασχολείται για να ξεχάσει το Μνημόνιο να φτάσουμε αναίμακτα μέχρι τα Χριστούγεννα, οι γαλάζιοι για να ανασυνταχθεί ο μηχανισμός, να μετρηθούμε να δούμε πόσοι μείναμε. Αντίστοιχα επίσης, οι μεν θέλουν να εδραιώσουν τον ‘Καλλικράτη’, οι δε άλλοι να ξορκίσουν το παρελθόν, με πρώτον τον αρχηγό, ο οποίος ‘σηκώνει βάρος που δεν είναι δικό του’, όπως είπε χθες στον φίλο Χατζηνικολάου.

Και τα δύο κόμματα έχουν ζόρια με τις υποψηφιότητες. Από έλλειψη ενδιαφέροντος, πολιτική δειλία, εσωτερικές κόντρες, άρνηση εγκατάλειψης της κυβερνητικής καρέκλας με αντάλλαγμα τα βουνά και τις ραχούλες, κ.λπ. Οι αρχηγοί μαθαίνουν ο μεν Γιώργος ότι να είσαι γιος του πατέρα σου σημαίνει ότι πρέπει να αποδείξεις διπλά τι αξίζεις, ο δε Αντώνης τί σημαίνει να ηγείσαι του κόμματος της τριχοτόμησης. Μεταξύ άλλων να είσαι καθημερινά αντιμέτωπος με …τριλήμματα. Κοινώς ίντριγκες που απορρέουν από τρεις κομματικές περιοχές… με ήδη εμφανή τα αποτελέσματα…

Η ενασχόληση με τους τοπικούς άρχοντες που βιώνουν την μοναξιά – πολιτικά και ουσιαστικά – της ελληνικής υπαίθρου μάς πηγαίνει πίσω, πριν από την ‘εποχή του Μνημονίου’, που λένε και οι ταλαιπωρημένοι δεξιοί. Η πολιτική πορεία προς τις τοπικές εκλογές, ενώ ουσιαστικά δεν έχει το παραμικρό νόημα αυτήν την εποχή, δημιουργεί πολιτικά ψευδο-διλήμματα, τα οποία καθυπαγορεύονται από το εκάστοτε συμφέρον του ενός από τα δύο ‘μεγάλα’ κόμματα, που το άλλο αναγκάζεται να ακολουθήσει, προκειμένου να μην μείνει πίσω στην αντιπαράθεση.

Σε όλα αυτά η λογική μου λέει το αντίθετο. Σήμερα, περισσότερο από κάθε άλλη φορά τα τελευταία 20 χρόνια, τα τοπικά ζητήματα θα έπρεπε να κυριαρχούν στην ατζέντα. Με την καλή έννοια, μακριά από πελατειακές σχέσεις. Ανάπτυξη δεν θέλουμε; Δεν θα έρθει μόνη της. Θα πρέπει να την επιδιώξουμε. Και αν την επιδιώξουμε, πού νομίζετε ότι θα συμβεί; Στο κέντρο των Αθηνών ή στα Μεσόγεια με τις ανύπαρκτες υποδομές; Πουθενά από τα δύο. Το επόμενο διάστημα, ο μόνος τζίρος downtown θα είναι το καμπριολέ διώροφο λεωφορείο για τους τουρίστες, όσο κρατάει ο καιρός, οι κουλουρτζήδες και τα ικριώματα του Νικήτα. Αντε και τα souvlaki shops της Μητροπόλεως.

Η ανάπτυξη βρίσκεται εκεί έξω’, θα έλεγε η Σκάλι στους αυθεντικούς ‘Φακέλους’ της έρευνας και του μυστηρίου. Γιατί περί μυστηρίου πρόκειται στην περίπτωσή μας. Θέλει πολύ σκέψη προκειμένου να καταλήξει κανείς ότι οι προοπτικές της ανάπτυξης εντοπίζονται κοντά τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας, στις πλουτοπαραγωγικές πηγές της;

Εναλλακτικές πηγές ενέργειες και βιοκαύσιμα, αγροτουρισμός, ποιοτικός κλασικός τουρισμός, βιοκαλλιέργειες, εκπαίδευση, υγεία, retirement communities. Όλα αυτά είνα πλεονεκτήματα της χώρας που δεν έχουν εξερευνηθεί, ή αυτό έχει συμβεί περιστασιακά, με αποτέλεσμα ΄λαμπρά΄παραδείγματα που όλοι θαυμάζουμε όταν περνούμε βιαστικά με το αυτοκίνητο. (Και παρεπιμπτόντως, την επόμενη φορά που θα πάτε διακοπές, έστω και τριήμερο, προτιμήστε τους μικρούς ήρωες της υπαίθρου, από την παρακμή των νησιωτών φοροφυγάδων). Πόσο Σκιόπα πρέπει να είσαι για να το καταλάβεις; Ο Μηταράκης αρκεί και περισσεύει για τον καθορισμό τωνστρατηγικών προτεραιοτήτων της χώρας.

Αυτά είναι τα ‘διακυβεύματα’ των τοπικών εκλογών και όχι το πολιτικό μήνυμα, προκειμένου οι συγκάτοικοι του Harvard να δυναμώσουν την περπατησιά τους στο κόμμα τους.

Και μια και το ανέφερα, λίγα λόγια, και τελευταία, για την Αθήνα, γιατί για τα 5 εκατ. κατοίκους του L.A., απ’ ό,τι φαίνεται Ελλάδα είναι μόνο η Αθήνα, με την ευρεία – βέβαια – έννοια, διότι, πλέον, οι βίλες έχουν πάρει τα βουνά.

Το ‘δώρο’ που έκανε ο Γιώργος στον Αντώνη να κατεβάσει τον – καθόλα σεβαστό και μη πολιτικό – Γιώργο Καμίνη για υποψήφιο Δήμαρχο Αθηνών (for old times’ sake), εξυπηρετεί και τον ίδιο. Πρώτον, βάζει σε εφαρμογή το εναλλακτικό πείραμα του ‘κοινωνικού μάνατζερ’ και δεύτερον, με την προεξοφλούμενη (;) επικράτηση Κακλαμάνη κρατά το φιλαράκι πολιτικά ζωντανό και την Αξιωματική στα πόδια της. Γεγονός πολύ χρήσιμο για την συσπείρωση όλων τους.

Άσε που το κέφι της ‘επερχόμενης νίκης’ του Νικήτα θα ακυρώσει και την πρώτη συζήτηση περί αρχηγίας που θα έσκαγε σε 8 εβδομάδες από σήμερα, όταν τα ΄ώριμα γκάλοπ’ θα έσπειραν τον τρόμο σε Αττική και Θεσσαλονίκη… Για τις κάλπες του Νοεμβρίου ουδέν σχόλιο…

Η Αλεξία Σκούταρη είναι φίλη, πολιτική αναλύτρια

 

Leave a comment

Filed under Πολιτική

Tο stress test του Γιώργου

Γράφει η ΑΛΕΞΙΑ ΣΚΟΥΤΑΡΗ

Όταν σε έναν μήνα από σήμερα, ο Γιώργος Παπανδρέου θα παραλαμβάνει το βραβείο Quadriga στο Βερολίνο για την ‘προσφορά του στην καλύτερη διαφάλιση του μέλλοντος της κοινωνίας’, ελληνιστί την ‘αποτροπή πτώχευσης της χώρας’, εκτός από τους αφρούς που θα ρέουν στη Ρηγίλλης, θα πρέπει να έχει πετύχει και στα stress tests που μεσολαβούν.

Αυτά εν μέρει οφείλονται και στην στενή επαφή, την οποία αναγκάστηκε να έχει με το κόμμα, λόγω των εκλογών που έρχονται – στην ατζέντα – γρηγορότερα απ’ ότι θα περίμενε κανείς. Είναι και η νεο-Δεξιά που δεν αντέχει να περιμένει. Θέλει να δοκιμαστεί γρήγορα, για να επιπλεύσουν οι νέες στατιστικές αναλύσεις, να γίνουν οι παράξενες αναγωγές (σε εθνικό επίπεδο), να αποφευχθεί η περίπτωση θετικού αποτελέσματος των austerity measures (να υπάρχει μόνο το austerity μέχρι την κάλπη) και να ξεχαστεί το γρηγορότερο και η δεκάρα έναν χρόνο πριν, τον ίδιο, περίπου, καιρό.

Με σειρά εμφάνισης, ο Γιώργος Παπανδρέου έχει τις εξής δοκιμασίες: την ανακοίνωση των υποψηφιοτήτων, τον ‘ανασχηματισμό’, την ‘επιτελική οργάνωση το Γραφείου του’ (ό,τι κι αν σημαίνει αυτό), την ομιλία στη Θεσσαλονίκη (να φανεί αισιόδοξος ή όχι;), τα πέρα-δώθε της τρόικας, που πλέον περνά από τις φιλοφρονήσεις στην αυστηρότητα, τον τούρκικο αμανέ που τραγουδά με βιασύνη την ‘ολοκλήρωση’ της νέας μας σχέσης, και βέβαια, επιτέλους, την υλοποίηση των διαρθρωτικών αλλαγών (αυθεντικά, όχι γιαλαντζί, όπως με τους φορτηγατζήδες, που τελικώς δεν καταλάβαμε τι έγινε… Μπορεί ο κουμπάρος της φίλης μου πού έχει ένα C-MAX που πέφτουν τα καθίσματα να κάνει μεταφορές στη γειτονιά; Κάτι Cherokee ανεξόφλητα, μπορούμε να τα δηλώσουμε μεταφορικά για μικρές διαδρομές στην περιοχή μας; Τα οικογενειακά επταθέσια μπορούν να μετατραπούν σε μινι-καμπ της γειτονιάς; Την επόμενη φορά που θα φτύσω δημοσίως, θα πρέπει να το καταγράψει συμβολαιογράφος;)

Και άλλα τέτοια, που αν δεν αλλάξουν, η οικονομική καθημερινότητα θα παραμείνει στα χάλια της. Και χωρίς πετρέλαιο. Με την κρίση και τον περιορισμό των εισοδημάτων, από πέρσι ‘φάνταζε’ ακριβό… φαντάσου φέτος…

Οι ασκήσεις ανθεκτικότητας του Γιώργου έχουν ξεκινήσει από την Πάρο, όταν η παραμικρή κίνηση στο ‘Ποσειδών’ γινόταν είδηση. Καιρό τώρα βρίσκονται σε εξέλιξη με λογής σενάρια να ‘βολτάρουν’ πέρα δώθε στα πολιτικά και δημοσιογραφικά γραφεία. Και με τον καθένα να παίζει τον ρόλο του ντελάλη πληροφοριών και ΄παρεξηγήσεων’, πότε με την Μπιρμπίλη, άλλοτε με την Μπατζελή και πάει λέγοντας.

Σημαντική εξέλιξη των ημερών είναι το ‘γύρισμα’ της ΝΔ σε ό,τι αφορά το Μνημόνιο. Well done guys. A bit late though. Για την εικόνα του κόμματος δηλαδή, όχι επί της ουσίας. Επί της ουσίας έχετε απόλυτο δίκιο και το επιτελείο αξίζει ένα μεγάλο μπράβο, κι ας το ξεκινήσατε όσο λιγότερο πολιτικά γινόταν.

Αυτό – να (θα) υποθέσω – σημαίνει ότι η ΝΔ αποφάσισε να ασκήσει πραγματικά αντιπολίτευση, τον πραγματικό θεσμικό ρόλο του watchdog της Κυβέρνησης… Έτσι, θα σπιντάρει και το Μαξίμου, το οποίο, τελευταίως μάλλον ζει την πολιτική πραγματικότητα μέσα από τα data projectors.

Άντε, κάντε τις αλλαγές να τελειώνουμε. Και εσύ Ρηγίλλης, μην μετακομίσεις στη θάλασσα. Κάτσε εδώ κοντά… Να σε νοιώθουμε..

Η Αλεξία Σκούταρη είναι φίλη, πολιτική αναλύτρια.

 

Leave a comment

Filed under Ηγεσία

Το Πρωθυπουργικό Γραφείο ως cluster

Οι συζητήσεις για την οργάνωση και τον εκτελεστικό – συντονιστικό ρόλο του Πρωθυπουργικού Γραφείου (αυτό που κοινώς αποκαλούμε ‘το Μαξίμου’) εκτείνονται καθόλη της διάρκεια της Μεταπολίτευσης. Από τον Ανδρέα Παπανδρέου, τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, τον Κώστα Σημίτη, έως τον Κώστα Καραμανλή. Είτε από πλευράς οργανωτικής και πολιτικής αποτελεσματικότητας, είτε σε ό,τι αφορά τις υπόγειες διαδρομές και τα παθήματα στελεχών του, που υποκύπτουν στα κελεύσματα της εξουσίας.

Τα διάφορα σχήματα που έχουν επικρατήσει κατά καιρούς στα ανώγια και τα κατώγια του Μεγάρου διαφέρουν στον τρόπο οργάνωσης και διοίκησης, διότι, ως είναι φυσικό, αντανακλούν και την προσωπικότητα του εκάστοτε ηγέτηΣτην πολιτική ουσία και το μάνατζμεντ.

Η αποτελεσματικότητα του Μαξίμου συνδέεται με πολλές ιστορίες που έχουν να διηγηθούν (αλλά αποφεύγουν) διάφοροι πρωταγωνιστές και κομπάρσοι του πυρήνα της διακυβέρνησης. Σε ό,τι αφορά δε, τα πιο πρόσφατα, που αφορούν την προηγούμενη περίοδο διακυβέρνησης 2004-2009, το ύφος του απολογισμού είναι σκληρό και τεταμένο. Ακόμη.

Ο γράφων, από άλλη θέση τότε, στο δεύτερο μισό της ‘νέας διακυβέρνησης’, έχει τη συνείδησή του ήσυχη, έχοντας ανταποκριθεί στην – για αρκετούς τότε – πασιφανή ανάγκη επιτελικής οργάνωσης του κυβερνητικού κέντρου αποφάσεων. Τότε προτάθηκαν παράμετροι οργάνωσης, ψηφιακές διαδικασίες, άξονες δράσεις, έως πιθανό οργανόγραμμα και tips για τον τότε πρωθυπουργικό ιστότοπο. Η τύχη τους δεν έχει σημασία. Τότε, στο γενικότερο οργανωσιακό χάος της διαχείρισης των ιδεών και τακτικών, αυτά φάνταζαν ως λεπτομέρειες. Έμμελε, όμως να αποδειχθεί πόσο απαραίτητα ήταν.

Σήμερα, ο Γιώργος Παπανδρέου γνωρίζει τι πρέπει να γίνει. Ο ίδιος δεν είναι ψηφιακά αναλφάβητος, όπως οι περισσότεροι Έλληνες πολιτικοί. Βέβαια, η προσωπική του εικόνα επλήγη με το καλημέρα, όταν το opengov.gr εξελίχθηκε σε κομματικό πάρτυ, ή ακριβώς το αντίθετο, λειτούργησε ως νομιμοποιητική ψηφιακή διαδικασία διαχωρισμού της ήρας από το σιτάρι εντός του πράσινου κομματικού στρατού (με λίγες εξαιρέσεις). Ας είναι όμως. Ο ΓΑΠ έχει ενθαρρύνει την εισροή φρέσκου και μοντέρνου know-how και σύντομα, μάλλον προτίθεται να αποπειραθεί το μεγάλο εγχείρημα, που δεν είναι άλλο από το πάντρεμα του πολιτικού μάνατζμεντ, με τους κανόνες της κλασικής διοίκησης και οργάνωσης και τις ψηφιοποιημένες διαδικασίες. Convergence, δηλαδή αλλά με την έννοια της εφηρμοσμένης πολιτικής.

Το πολιτικό μάνατζμεντ είναι ιδιάζουσα περίπτωση. Απαιτεί την αντίληψη και κατάκτηση της μέσης οδού, μεταξύ πολιτικής καινοτομίας και μίνιμαλ, αλλά αποτελεσματικού συστήματος οργάνωσης των ιδεών, της στρατηγικής και της γνώσης. Οργάνωση επικοινωνιακά ικανή στο front end, βαρειά και οργανωμένη στο back office.

Στη συζήτηση αυτή, μία έννοια ταιριάζει γάντι, κι ας ξενίσει τους digitally challenged. Το Πρωθυπουργικό Γραφείο ως ‘cluster ιδεών και στρατηγικών’. Δεν θα επεκταθώ, τουλάχιστον εδώ, στην ελευθεριότητα του διαδικτύου. Αντ’ αυτού, θα προτείνω κάτι ‘συγκλονιστικό’, ιδιαίτερα για εκείνους που ζουν για τους συμβολισμούς. Να μετακομίσει το Πρωθυπουργικό Γραφείο και να διατηρηθεί το Μέγαρο για εθιμοτυπικές δράσεις (υποδοχή ηγετών, τελετουργικά, κ.λπ.). Οι περιστάσεις είναι κρίσιμες και ο κεντρικός μηχανισμός του κυβερνητικού μάνατζμεντ δεν μπορεί να λειτουργεί με τους περιορισμούς του κτιρίου, χωροταξικούς και ψυχολογικούς. Από τις συνεντεύξεις και τα photo opportunities, είναι αδιανόητο να το φανταστεί κανείς το Πρωθυπουργικό Γραφείο ως χώρο εργασίας.

Αν η μετακόμιση είναι κάτι που σοκάρει και ίσως περιπλέκει τα πράγματα, τότε το ‘ψηφιακό virtual Πρωθυπουργικό γραφείο’ μπορεί να λύσει όλα τα προβλήματα… Κι ας τον κοροϊδέψουν, για ακόμη μία φορά, οι αδαείς… Έτσι άλλωστε λειτουργούν οι πιο επιτυχημένες επιχειρήσεις γνώσης και στρατηγικής σε ολόκληρο τον κόσμο…

Leave a comment

Filed under Διαδίκτυο, Ηγεσία