Category Archives: Κοινωνία

Μετρό χωρίς μέτρο

Δεν χρειαζόταν η δημοσκόπηση της GPO για να μάθουμε ότι οι πολίτες είναι αγανακτισμένοι από τις απεργίες στα μέσα μεταφοράς. Αρκεί κανείς να βρισκόταν στον Σταθμό Πλακεντίας χθες το πρωί, όταν οι ‘υπεύθυνοι’ σταμάτησαν τα τραίνα στις 10.40, με τις κυλιόμενες σε λειτουργία και τους πολίτες να αγοράζουν εισιτήρια, να τα ακυρώνουν και να προχωρούν στις σκάλες καθόδου. ‘Δεν έχει άλλα τραίνα… Σταματήστε… Γυρίστε πίσω…’ φώναζαν οι δημόσιοι λειτουργοί και το ρολόι (Siemens) στον τοίχο έγραφε 10.41…

Το τί ακολούθησε είναι γνώριμο σε όλους μας, δεδομένου ότι κάποια στιγμή, σε κάποιο σταθμό, μία από αυτές τις ημέρες έχουμε βρεθεί σε παρόμοια κατάσταση. Η διαμαρτυρία των πολιτών είναι διαρκής, αυξανόμενη, στα πρόθυρα της σωματικής βίας…

Ξαφνικά πλησίασε δειλά η ‘υπεύθυνη του σταθμού’. Απάντησε σε επίμονες ερωτήσεις ότι η ευθύνη της περιορίζεται στη λειτουργία του σταθμού, ‘τα δρομολόγια βγαίνουν από αλλού…’ Το Συντονιστικό των απεργών εννοούσε αλλά δεν τόλμησε να το πει.

Τα ψωμιά σας τελείωσαν…’ φώναζαν στον (άτυχο, αλλά αυθάδη) υπάλληλο,  που στεκόταν, άγνωστο γιατί, μπροστά στις σκάλες, και ο οποίος απάντησε: ‘Ναι, το ξέρω, το είπε και ο Υπουργός…’. ‘Χεστήκαμε για τον Υπουργό’, ήταν η απάντηση… ‘Εσείς μάς ταλαιπωρείτε…’.

Κάποια στιγμή, ο υπάλληλος έκανε το λάθος να πει ότι ‘αν δεν φύγετε θα φωνάξω την Αστυνομία…’. Εκεί κάπου, τα βήματα των πολιτών τούς οδήγησαν πλησιέστερα του αυθάδη, αλλά οι ψυχραιμότεροι επικράτησαν

Την προηγούμενη ημέρα, υπάλληλος-συνδικαλιστής του Μετρό κολλούσε Α4-αφίσες μέσα στα βαγόνια, με ένα κατεβατό παρωχημένες, λαϊκίστικες ατάκες. Από εκείνες που στα κομματικά γραφεία αποκαλούν ‘πολιτικό λόγο’.

Ημέρες Μνημονίου, που θα έλεγαν και οι δεξιές γραφίδες… Αλλά οι συνδικαλιστικές αλητείες πρέπει να σταματήσουν… Έτσι δεν είναι Συγγρού μου;

Leave a comment

Filed under Κοινωνία

Το τέλος της ανευθυνότητας

Η διεθνής κρίση και η ελληνική κρίση δεν έχουν τα ίδια αίτια. Έχουν όμως κοινά χαρακτηριστικά. Το προφανές είναι όλες οι οικονομίες επηρεάζονται από την επενδυτική ψυχολογία και δράση, η οποίες, ως πλήρως παγκοσμιοποιημένες, καθορίζονται από το ταξίδι δευτερολέπτων που πλέον πραγματοποιεί η πληροφορία στα διεθνή δίκτυα. Ο στόχος είναι οι επιτυχημένες επενδύσεις σε έναν κόσμο όπου οι αγορές και τα Μέσα Ενημέρωσης δεν κοιμούνται ποτέ. Όποιος χάσει στο Τόκυο, περιμένει να ρεφάρει στη Νέα Υόρκη, αν ξαφνικά έχει απώλειες στις αναδυόμενες, ψάχνει να τις καλύψει από τον αδύναμο κρίκο της ευαίσθητης Ευρωζώνης.

Οι διεθνείς μηχανισμοί του χρήματος δεν υπόκεινται σε εθνικές ευαισθησίες, όπως και οι πληροφορίες έχουν προ πολλού σταματήσει να σέβονται τα εθνικά σύνορα. Με την έλευση του διαδικτύου, το “παιχνίδι” των ειδήσεων έχει αλλάξει και έχει ξεφύγει από τον έλεγχο που ασκούσαν οι κατεστημένοι “παραγωγοί και διανεμητές” των ειδήσεων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο.

Η νέα αυτή πραγματικότητα είναι υπό διαμόρφωση και είμαστε ακόμη στην αρχή. Το σίγουρο είναι ότι οι συνθήκες είναι πολύ πιο σύνθετες από ό,τι στο παρελθόν, όταν η κυκλική «συμπεριφορά» της οικονομίας κυριαρχούσε στις μακροοικονομικές αναλύσεις, οι αρκούδες διαδέχονταν με συνέπεια τους ταύρους και αντίστροφα, και όταν ο κρατικός μανδύας εκάλυπτε πολλά από τα προβλήματα που γεννούσε η κακή, ευκαιριακή και κοινωνικά ανεύθυνη επιχειρηματικότητα.

Σήμερα, στα τέλη της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα, τα πράγματα έχουν αλλάξει. Οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών, το διαδίκτυο, η χρήση του υπολογιστή ως εργαλείου και ως πλατφόρμας επιχειρηματικότητας δημιούργησαν νέα δεδομένα. Νέοι ρυθμοί και παράμετροι ανάπτυξης αλλάζουν τον τρόπο που ζούμε, επικοινωνούμε, εργαζόμαστε. Η δημιουργία και διαχείριση περιεχομένου στην ιδιωτική και δημόσια σφαίρα, οι εμπορευσιμότητα των πληροφοριών και της γνώσης αποτελούν πεδία που προσδιορίζουν τη νέα οικονομία, καθώς και έναν νέο τρόπο ζωής.

Στη μετα-βιομηχανική Ευρώπη και ΗΠΑ η ζωή γίνεται λίγο πιο σκληρή για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Στη Μεσόγειο, τα πράγματα είναι λίγο καλύτερα και όλα συνεχίζουν να προχωρούν με βραδύτερο ρυθμό. Ακόμη και η επούλωση των τραυματισμένων οικονομιών. Στην Ελλάδα για παράδειγμα, έχουμε όση βιομηχανία χρειαζόμαστε προκειμένου να λειτουργήσει η χώρα και να διατηρηθούν οι τελευταίες οικογένειες επιχειρηματιών που επιμένουν να παράγουν, από την πρώτη ύλη στο τελικό προϊόν. Η έλλειψη βιομηχανίας μάς γλυτώνει από τη ρύπανση, αλλά και τις στρατιές ανέργων που η κρίση δημιουργεί στις βιομηχανικές περιοχές ανά τον κόσμο. Στις υπηρεσίες και το εμπόριο, το πέρασμα από την απασχόληση στην ανεργία πάντοτε ήταν διαδικασία πιο ευέλικτη, κυρίως λόγω του ευμετάβλητου των κλάδων. Στην Ελλάδα μονίμως τα λουκέτα διαδέχονταν τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων.

Βέβαια, την περίοδο αυτή, η απότομη μείωση της ροής του χρήματος από το Κράτος και τους καταναλωτές προκάλεσε βίαιη κατάρρευση μέρους των κλάδων αυτών, με κερκόπορτα την προχειρότητα που χαρακτηρίζει τον ελληνικό μικρο-επιχειρηματικό οπορτουνισμό. Το δομικό ξεκαθάρισμα της μικροοικονομίας βρίσκεται σε εξέλιξη, με την εγκατάλειψη της “αρπαχτής” ως κυρίαρχης πρακτικής.

Έως σήμερα, ο κόσμος λειτουργούσε σε περιβάλλον υπερπαραγωγής και υπερκατανάλωσης. Τα αυτοκίνητα πλέον δεν χωρούν στο Λεκανοπέδιο, πολλοί Έλληνες εξερευνούν τον κόσμο χωρίς να γνωρίζουν τον τόπο τους, στα σπίτια μας σωρεύονται ρούχα που πολλοί από εμάς φορούν σπάνια. Χαμένα χρήματα, χαμένη εργασία (για να παραχθεί η αγοραστική δύναμη), λάθος προσανατολισμός και προτεραιότητες.

Στις ειδήσεις και στον δημόσιο πολιτικό λόγο, ακούγεται ότι η κάθετη πτώση του ρυθμού ανάπτυξης της Ελλάδος οφείλεται στη δραστική μείωση της ιδιωτικής κατανάλωσης. Παρουσιάζεται ως πρόβλημα, ενώ, θα μπορούσε να είναι η απαρχή της λύσης. Το ίδιο συμβαίνει με το ζήτημα του δανεισμού. Η υπερκατανάλωση, η οποία επιτυγχάνεται, τις περισσότερες φορές στη βάση της προσδοκίας εισοδημάτων ή της απλής μετάθεσης των πληρωμών στο μέλλον (δόσεις), τροφοδοτεί τον υπερδανεισμό, η εξυπηρέτηση του οποίου κατατρώγει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Η αντίθετη άποψη είναι όμως ότι, κατ’ αυτόν τον τρόπο κινείται η αγορά. Όμως, ποιά αγορά; Των προστατευμένων επαγγελμάτων, της υπερπληθώρας των τραπεζών, των μαγαζιών, των εμπορικών κέντρων, και βέβαια, των πολιτικών προσώπων, και των Μέσων Ενημέρωσης; Και βέβαια έτσι δεν κινείται η αγορά, αλλά το σύστημα του εύκολου αλληλοπλουτισμού, με τον τελευταίο στην αλυσίδα να πληρώνει τον λογαριασμό. Συνήθως οι πολίτες. Αν μπορέσουν, πλέον…

Όλα αυτά, μαζί με τον πρωταγωνιστικό ρόλο του Κράτους, ως επιχειρηματίαμονοπωλητήαποκλειστικού πελάτηδιαφημιζόμενου αποτελούν τις κύριες κακοδαιμονίες της ελληνικής οικονομίας, αυτό που στην οικονομική επιστήμη ευγενικά ονομάζουμε “διαρθρωτικά προβλήματα”.

Τον τελευταίο χρόνο, η διαπίστωση του χρόνιου αδιεξόδου έγινε και στην πράξη, με σκληρό τρόπο. Με την μείωση των μισθών και των συντάξεων του δημοσίου, με την κατάρρευση της κατανάλωσης, την στάση πληρωμών των πολιτών προς τις τράπεζες, την εφορία, τη ΔΕΗ, ακόμη και τον ΟΤΕ.

Είναι το τέλος της εποχής της ανευθυνότητας των επιχειρηματιών, των εμπόρων, των πολιτών. Κυρίως, βέβαια, των πολιτικών, οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για τη δημιουργία και την τήρηση των νόμων.

Τα επόμενα 1+1 έτη θα είναι ιδιαίτερα κρίσιμα για την Ελλάδα. Κρίσιμο όχι μόνο για τη διόρθωση του νεοελληνικού χάους του παρελθόντος, αλλά κυρίως για τον σχεδιασμό του μέλλοντος…

Leave a comment

Filed under Κοινωνία

Ο Λάο Τσε στο μεγάλο λιμάνι

Στην Κίνα, ο κάθε άνθρωπος είναι ένας μικρός θεός. Η αποστολή του στο κόσμο περιβάλλεται από αρχές και αξίες, βαθιά ριζωμένες στην παράδοση, που καθοδηγούν την προσωπική και οικογενειακή εξέλιξη.

Όταν απαιτείται, ο Κινέζος με τη φόρμα ή το κοστούμι εργασίας, σχηματίζει ένα χαμογελαστό πλήθος και παρατάσσεται δίπλα στον captain, τον αρχηγό της ομάδας, της επιχείρησης. Ακόμη περισσότερο τον Πρωθυπουργό, ο οποίος τούς επισκέπτεται σε μία ξένη χώρα, σε ένα λιμάνι που έχει τα χάλια του και έχουν αναλάβει να το οργανώσουν.

Παρατάσσονται με χαμόγελο, κι ας βρίσκονται σε άλλη χώρα, όπου οι ντόπιοι, με στραβωμένα μούτρα και βίαιες εκφράσεις αποδοκιμάζουν την παρουσία τους. Κρατούν οικεία χρώματα και ναι, δεν μπορεί… κάπου πήρε το μάτι τους και ένα σφυροδρέπανο. Στην αρχή ένοιωσαν συγκίνηση, μετά όμως, όταν ο μεταφραστής εξήγησε τα νοήματα που εξέπεμπαν τα αγριεμένα πρόσωπα, αντιλήφθηκαν ότι τα αισθήματα είναι εχθρικά. Παρά την ιδεολογική συμπάθεια, απ’ ό,τι φαίνεται, σήμερα είναι αυτοί οι καπιταλιστές, σε μία χώρα της ΕΕ (!), που ακόμη αντιστέκεται, με απηρχαιωμένο πολιτικό λόγο.

Πόσο κατανοητή είναι η Παπαρήγα όταν μιλά για απλά ζητήματα της καθημερινότητας! Η αμεσότητα που έχει είναι μεγάλο προσόν, αρκεί να καταλαβαίνεις το περιεχόμενο των λόγων. Είπε προχθές ότι σήμερα, τα νέα ζευγάρια δεν τα βγάζουν πέρα οικονομικά, και αυτό επηρεάζει την απόφασή τους να κάνουν παιδιά. Αυτό το καταλάβαμε. Και μάς έμεινε.

Για τους Κινέζους, η Ελλάδα είναι ιδανικός προορισμός. Για επενδύσειςταξίδιασπουδές, ακόμη και τελετές γάμων, όπως έχει καταδείξει η κοσμοσυρροή στην Σαντορίνη. Στην προηγούμενη επίσκεψη του προέδρου Χου Ζιντάο στην Αθήνα, ζευγάρια από την Κίνα φωτογραφίζονταν στα σκαλοπάτια του Ζαππείου, με χαμόγελο ευτυχίας στα χείλη.

Είναι σαφές ότι η Ελλάδα αποτελεί ιδιαίτερη περίπτωση για τους Κινέζους. Πρώτ’ απ’ όλα, τούς αρέσει το παρουσιαστικό των Ελλήνων. Στέκονται και τούς κοιτούν με τις ώρες. (Σημειωτέον ότι στην Κινεζική κουλτούρα η έννοια «κοιτώ επίμονα, είμαι αγενής», δεν υπάρχει, όπως δεν υπάρχει και κανένας ενδοιασμός να σε αγγίξουν, κι ας είσαι ξένος, αρκεί η μορφή σου να τούς προκαλεί το ενδιαφέρον). Μικρό το παράδειγμα, αλλά χαρακτηριστικό για τη διαφορά κουλτούρας που υπάρχει.

Η διαφορά αυτή, όμως, ενώνεται στα βάθη της ιστορίας. Δύο αρχαίοι πολιτισμοί μοιράζονται στην αίσθηση της αιωνιότητας, τις ισχυρές ιδέες και αξίες που μελετούν και θαυμάζουν οι ξενοι, τα ιδιαίτερα, γηγενή πνευματικά χαρακτηριστικά των κατοίκων.

Ίσως να είναι ευτύχημα για την ανθρωπότητα, που ο αριθμός των Κινέζων πολιτών ανέρχεται σε 1,3 δισ., περισσότερους, δηλαδή, από το άθροισμα της ΕΕ, των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Βραζιλίας.

Έτσι, με τις κατάλληλες προϋποθέσεις, η απόβαση της Κίνας στη Δύση ίσως δράσει ως αντιστάθμισμα στη Δυτική παρακμάζουσα «ανάπτυξη» και ισορροπήσει ο κόσμος.

Για την Ελλάδα, ουδέν σχόλιο. Με μερικά δισ., μπορούν να πάρουν τη θέση τους στο Πάνθεον… Ως εκεί όμως. Αν τούς δουν μαζεμένους για καφέ στο Σύνταγμα, μπορεί και να τούς ορμήξει το ΠΑΜΕ, επειδή… αλλαξοπίστησαν…

*

«Μια φορά ο Λάο Τσε με τους μαθητές του περνούσε μέσα από το δάσος όπου οι υλοτόμοι έκοβαν δέντρα. Εκατό υλοτόμοι χτυπούσαν τα δέντρα με τσεκούρια και το δάσος ήταν γεμάτο με πεσμένα δέντρα. Ο Λάο Τσε αντιλήφθηκε ένα δέντρο που δεν το έκοψαν οι υλοτόμοι. Το δέντρο είχε λοξό, καμπύλο κορμό με πολλά κλαδιά. Ο Δάσκαλος έστειλε τους μαθητές να ρωτήσουν, γιατί δεν έκοψαν αυτό το δέντρο.

– Είναι άχρηστο, απάντησε ο παλιότερος υλοτόμος, απ’ αυτό το δέντρο δεν μπορείς να κάνεις τίποτα, ούτε καυσόξυλα.

Όταν την απάντηση μετέφεραν στον Λάο Τσε εκείνος είπε στους μαθητές του:

– Να είστε σαν αυτό το δέντρο, να μάθετε να είστε «άχρηστοι», τότε κανένας δε θα σας πειράζει. Αυτό το δέντρο είναι σοφό. Κοιτάξτε γύρω του τα πεσμένα δέντρα, ήταν ίσια, λυγερά και ψηλά. Φαίνεται πως αυτά τα ψηλά δέντρα ήταν υπερήφανα για τον εαυτό τους και έγιναν για κάποιους χρήσιμα. Να είστε «ανώφελοι και άχρηστοι», δηλαδή μην γίνεστε εμπόρευμα, πράγμα το οποίο μπορεί κανείς να το πουλήσει και να το αγοράσει».

Αυτή θα μπορούσε να είναι η βάση της Ελληνο-κινεζικής συνεργασίας. Για να είμαστε, εμείς οι υπόλοιποι, τα στραβά δέντρα, ασφαλή…

Leave a comment

Filed under Κοινωνία

Η αίσθηση των Ελλήνων για τα πράγματα

Γράφει η ΑΛΕΞΙΑ ΣΚΟΥΤΑΡΗ

Στην τακτική εξαμηνιαία έρευνα-μελέτη Forum της Metron Analysis για τις τάσεις στην πολιτική και την κοινωνία δημοσιεύεται μία χρονοσειρά που – κατά την ταπεινή μου γνώμη – έχει ιδιαίτερη σημασία για την αποτίμηση των πολιτικών πραγμάτων στη χώρα.

Είναι το διάγραμμα που παράγεται από τη διερεύνηση των απαντήσεων των ερωτώμενων για την ‘κατεύθυνση των πραγμάτων στη χώρα’, τα τελευταία 6 χρόνια (2004-2010).

Τον Μάιο 2004, περίπου 55% των πολιτών πίστευε ότι τα πράγματα στη χώρα πήγαιναν ‘προς τη σωστή κατεύθυνση’, σε αντίθεση με το 34,5% που θεωρούσε ότι τα πράγματα κινούνταν ‘προς τη λάθος κατεύθυνση’. Αυτό ήταν το peak της θετικής εντύπωσης των πολιτών για την πορεία της χώρας, ως αποτέλεσμα της δράσης της τότε κεντροδεξιάς ‘νέας διακυβέρνησης’. Και κατά κάποιον τρόπο, θα λέγαμε, το απόγειο της ‘πλατειάς κοινωνικής συμμαχίας’ που έφερε τον Καραμανλή στην εξουσία.

Προτού ακόμη τελειώσει το πρώτο έτος της πρώτης Κυβέρνησης ΝΔ, η πτώση ήδη είχε ξεκινήσει. Οι τάσεις διασταυρώθηκαν πολύ νωρίς, περί τα τέλη 2004. Έτσι, από τον Φεβρουάριο-Μάρτιο 2005 (μόλις ένα χρόνο μετά τη νίκη της ΝΔ), είχαμε την πλήρη αντεστραμμένη εικόνα: 56% των πολιτών δήλωναν ότι τα πράγματα κινούνταν ‘προς τη λάθος κατεύθυνση’, με 34% το αντίθετο.

H ευφορία του καλοκαιριού 2004 και τα νέα δεδομένα που δημιουργήθηκαν από τις υπέρμετρες προσδοκίες για κάτι καλύτερο ήταν το υλικό που τροφοδότησε την αισιοδοξία των Ελλήνων. Τότε, το κακό παρελθόν, ο ‘κυβερνητισμός’ του ΠΑΣΟΚ και η ξέφρενη προεκλογική ρητορεία της ΝΔ είχαν ανεβάσει τον πήχη ψηλά.

Όμως, η ταχεία πτώση της εμπιστοσύνης των πολιτών, που πολύ γρήγορα θεώρησαν ότι τα πράγματα δεν πάνε καλά, σημαίνει ότι η εναρκτήρια κυβερνητική στρατηγική ήταν αποτυχημένη σε τέτοιο βαθμό που αμέσως απογοήτευσε τους πολίτες, οι οποίοι (guess what) είχαν απόλυτο δίκιο όταν το δήλωναν στους δημοσκόπους, σε εκείνη, την – τότε φαινομενικά – πρώιμη περίοδο…

Η συνεχιζόμενη διεύρυνση της ψαλίδας ανεκόπη το περασμένο φθινόπωρο σχεδόν στο τέλος της κλίμακας (80% αρνητισμός), όταν ο λόγος της απαισιοδοξίας αποσύρθηκε από την κεντρική πολιτική σκηνή. Τότε, η έλευση του Γιώργου Παπανδρέου έδωσε στους πολίτες ένα μικρό πάτημα για να αισθανθούν καλύτερα. Κατόπιν, το χαστούκι της κρίσης ‘διόρθωσε’ την πορεία προς την απαισιοδοξία. Έκτοτε παλεύουν με την κρίση και την ψυχολογία τους. Και οι πολιτικοί με τα προβλήματα, στον οίκο τους και τη δημόσια σφαίρα.

Το σημαντικό είναι ότι η σοφία των πολιτών παραμένει ο ασφαλέστερος δείκτης. Για όλους…

Η Αλεξία Σκούταρη είναι φίλη, πολιτική αναλύτρια.

Leave a comment

Filed under Κοινωνία

Οι ψηφοφόροι της νέας Ελλάδας

Εκτός από εκείνον τον intellectual πολιτικό παράγοντα που προνόησε και κατοχύρωσε τον τίτλο ‘Νέα Ελλάδα’, ποιοί άλλοι μπορεί να συνωστίζονται γύρω από τη φιλοσοφία ενός τέτοιου ‘διακυβεύματος’;

Σίγουρα όχι οι σκληροπυρηνικοί των κομμάτων, που ακόμη κλαίνε την κατάργηση της αφισοκόλλησης ή των παράνομων μπίλμπορντ που κατεφαφίζει η Μπιρμπίλη. Ούτε εκείνοι που βλέπουν τοπικά και εθνικά βιλαέτια να διαλύονται μαζί με το ‘σάλιο’ που τέλειωσε. Ούτε ακόμη εκείνοι που αναζητούν το μέλλον τους μέσα από τις αρπακτές εντός και σύριζα εκτός των τειχών του δημοσίου. Και βέβαια, ούτε εκείνοι που είναι βολεμένοι από το ίδιο το σύστημα (ανεξαρτήτου χρώματος – ‘bipartisan λαμόγιο’ που λέμε), βυζαίνουν από την κρατική κάνουλα (άλλοτε περισσότερο, άλλοτε λιγότερο, για να μην προκαλούν κιόλας), ζουν εις βάρος όλων μας και βέβαια, δεν επιθυμούν αλλαγές, ρήξεις και ανατροπές.

Όλοι αυτοί, ατενίζοντας νέες δράσεις, το μόνο που μπορούν να ρωτήσουν είναι: ‘Θα μας επιστρέψεις τα ΄κεκτημένα΄ που μάς πήρε ο Γιώργος, με τα ‘άδικα, αλλά απαραίτητα μέτρα’; Μήπως θα μάς δώσεις και κάτι παραπάνω; Τότε ναι, είμαστε πρόθυμοι να στηρίξουμε τη νέα Ελλάδα, αν μας δώσει ότι χάθηκαν κατά τη διάρκεια της προηγούμενης… Και πού ‘σε; Πάρε και το όνομα του ανηψιού μου να το διορίσεις, γιατί είδαμε και τους άλλους, που άλλα είπαν, άλλα έκαναν…

Έτσι δεν γίνεται τίποτα. Rien, nichts, intet, niets, όπως θα έλεγαν και εκείνοι που μας δάνεισαν για να ανταπεξέλθουμε μετά τις πολύχρονες σπατάλες μας.

Το πεπερασμένο της μαζικότητας, που σε περίοδο κρίσης χάνει την επαφή ακόμη και με τις βασικές έννοιες της λογικής, ΄κλωτσάει’ σε δύο πράγματα: τις σκληρές διαπιστώσεις της αυτογνωσίας και την ανάληψη της ατομικής ευθύνης για την χαλαρότητα αρχών και συμπεριφοράς λόγω του ευρύτερου προβλήματος (κλέβω επειδή κλέβει και ο διπλανός και τη γλυτώνει).

Έτσι, το οραματικό κομμάτι της πολιτικής παραμένει μια κλειστή υπόθεση, περιχαρακωμένη σε ομάδες προβληματισμού και πολιτικής αυτοοργάνωσης, που δεν έχει νόημα να μετρηθούν στην κάλπη. Αυτοί οι άνθρωποι είναι κρυμμένοι από τις ‘δημοσκοπήσεις’, διαβάζουν επιλεκτικά εφημερίδες, ασχολούνται πολύ με το διαδίκτυο και κοιτούν σκωπτικά τα τηλεπαράθυρα κάθε φορά που μία κομματική καρικατούρα επιχειρηματολογεί με ανόητο – για τον μέσο πολίτη – τρόπο, πιστεύοντας ότι τον/την παρακολουθεί ο αρχηγός.

Οι επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις θα είναι ανούσιες, συνάμα όμως και εκρηκτικές. Τίποτα δεν θα είναι όπως πριν. Τα κριτήρια θα είναι σκληρά. Όσα θυμίσουν το παρελθόν θα αποτελέσουν αντικείμενο γέλιου. Όσα προκαλέσουν το κοινό αίσθημα θα απορριφθούν και όσα αγνοήσουν την κοινή λογική θα είναι απλώς βλακώδη.

Αυτά θα συμβούν αν ο Γιώργος αποτύχει να συμμαζέψει τη χώρα και τους πολίτες της και η ΝΝΔ αποκτήσει λόγο ύπαρξης. Αν όμως ο Γιώργος (προσοχή, όχι το ΠΑΣΟΚ) πετύχει, τότε τα πράγματα θα κινηθούν με ταχύτητα πρωτόγνωρη για τα ελληνικά δεδομένα.

Ίσως τότε καταφέρουμε να αποφύγουμε και την νέα γενιά πολιτικών (ακρονεοδεξιών ή σοσιαλιστών που έχουν χάσει τον δρόμο τους, δεν έχει σημασία), που ωρίμασε μέσα στα διαπλεκόμενα. Δεν θα επικρατήσουν νεότεροι σε ηλικία, αλλά πιο μοντέρνοι στη σκέψη, τη νοοτροπία και την αποτελεσματικότητα. Αν τούς λείπει και η κομματική διαδρομή θα είναι ακόμη καλύτερα…

2 Comments

Filed under Κοινωνία

H προηγούμενη και η νέα Ελλάδα

Οι συζητήσεις είναι πολλές, τα σενάρια που ορισμένοι αποτολμούν να διατυπώσουν σαφώς λιγότερα. Η ραστώνη του καλοκαιριού που ξεκίνησε, αυτή τη φορά είναι ισχνή. Η ανησυχία των πολιτών πρόδηλη. Κανείς δεν έχει διάθεση για πολλά. Πόσα θα αντέξει η τσέπη μας; Ξηλωμένη, ήδη, των περισσότερων, ξεχυλωμένη επίσης, από τους λογαριασμούς που στριμώχνουν για να μην τους βλέπουν. Οι διακοπές μπροστά μας και πίσω μας. Κυρίως ψυχολογικά, γιατί το στρίμωγμα στον Έλληνα λειτουργεί αντίθετα. Η αυτοσυντήρηση τον οδηγεί στη διαφυγή, πάσης φύσεως. Γι΄αυτό, οι έχοντες και κατέχοντες (σπίτι στο χωριό) είναι εντάξει. Ήδη ετοιμάζονται, γιατί η Αθήνα δεν τους χωράει πια. Στενάχωρα τα πράγματα. Μουδιασμένοι και οι προϊστάμενοι, οι εργοδότες ήδη κοιτούν περίεργα, έχοντας υποσχεθεί – όσο μπόρεσαν – μόνο την επιβίωση της εργασιακής θέσης, οι υπουργοί ιδρωκοπούν με τους ΔΝΤίτες, ο Γιώργος, όταν μπορεί, δραπετεύει στη Σοσιαλιστική Διεθνή.

Τα χωριά θα στενάξουν φέτος. Οι συζητήσεις επίσης. Για τον Σαμαρά με αυτήν την περίεργη ομάδα συμβούλων και γραφιάδων, που τελικά τί είπαν στο Συνέδριο; Κανείς δεν θυμάται. Για τον Γιώργο, που τελικώς προσπαθεί ο καημένος (λές να τα καταφέρει;), για τον Καραμανλή που δεν γουστάρει την πίεση και το ύφος του όταν τον κυνηγούν οι παπαράτσι στις παραλίες, τη Ντόρα που τόλμησε αλλά τώρα τί; Πολύ το παιδεύει. Α, είναι κι ο Αβραμόπουλος που έκανε το Συνέδριο. Τί φιλοξενία ήταν αυτή! Τέλειος τελετάρχης (και παρουσίασε και θέσεις), σωστός MC έλεγαν οι μυημένοι.

Και ο καιρός κυλάει. Έχουμε, λέει, εξασφαλίσει και την τρίτη δόση. Τελικά θα το σώσουμε το πατρικό. Τη χώρα εννοώ. Αρκεί να μην γίνουν εκλογές. Γι’ αυτό εκείνοι που αρέσκονται στα δύο σενάρια της (κεντροδεξιάς) απελπισίας (πτώχευση, διπλές εκλογές), ας σταματήσουν τη μπούρδα, ας πάρουν απόφαση ότι οι επερχόμενες δημοτικές θα είναι ίδια ή και μεγαλύτερη πανωλεθρία από τις εθνικές του Οκτωβρίου και ας δουλέψουν να επανασυστήσουν τους άξονες που κάνουν πράξη τις ιδεολογικές αρχές, τον πολιτικό σχεδιασμό (στο …μάξιμουμ), τις νέες ιδέες και, επιτέλους, την ψηφιακή οργάνωση και το διαδικτυακό περιεχόμενο.

Για αρκετό καιρό δεν είχα διάθεση να γράψω εδώ, ούτε καν με όπλο τη δημοσιογραφική γκρίνια που πολλοί από εμάς απολαμβάνουν κάθε φορά που τούς έρχεται μία ιδέα και βρίσκουν τα λόγια να την επενδύσουν. Τελευταίως όμως, κάτι αλλάζει και κινητοποιεί τη σκέψη. Πολιτικά, η περίοδος είναι εξαιρετικά κρίσιμη κι ας μην ασχολούνται οι πολίτες, τουλάχιστον φανερά. Την περίοδο αυτή τελειώνει η προηγούμενη Ελλάδα (αφήστε τη νέα Μεταπολίτευση της ΝΝΔ, είναι σάχλα) και ξεκινά η νέα Ελλάδα. Σχηματίζονται οι πολιτικοί συσχετισμοί της επόμενης δεκαετίας, όχι στα πολιτικά γραφεία, αλλά στη σκέψη των Ελλήνων. Και όποιος προλάβει να τοποθετηθεί εγκαίρως και με πολιτικό λόγο δανεισμένο από τον κοινό νου, που …μιλάει στους πολίτες, τότε θα έχει προβάδισμα. Από τα υλικά που βλέπω γύρω μου, δύο είναι τα επιτελεία που θα έχουν την ευκαιρία να εδραιωθούν: εκείνης κι εκείνου. Η πρώτη έχει την άνεση του νηφάλιου σχεδιασμού, αλλά με την ευκαιρία να συρρικνούται χρονικά κάθε ημέρα που περνά, ο δεύτερος έχει την ευκαιρία να δοξαστεί, αν πιεζόμενος από τα μεγάλα προβλήματα εντέλει αποδειχθεί ανώτερος των περιστάσεων και του εαυτού του.

Προς το παρόν, οι πολίτες δεν θέλουν να ακούν να μιλούν οι πολιτικοί. Γιατί ακόμη, η γλώσσα τους είναι βουτηγμένη σε εκείνα που τούς πλήγωσαν και λένε τις ίδιες τρίχες, με τον ίδιο τρόπο, στα ίδια τηλεοπτικά παράθυρα.

Η ανάπαυλα από την πολιτική συζήτηση είναι για να συνέλθει η ψυχολογία και να εξασφαλισθεί και πάλι ο επιούσιος. Η σκέψη του Έλληνα όμως, τρέχει. Προς το παρόν κουνάει το κεφάλι με πολλαπλές ερμηνείες: κούνια που σας κούναγε… μα, τόσο άχρηστοι!… πάλι οι μισθωτοί θα την πληρώσουν … τέτοια ξεφτίλα … αν ξαναψηφίσω να με φτύσεις… λαμόγια!

Και κάτι άλλο: Επειδή μάλλον αυτό το καλοκαίρι οι διακοπές όλων θα είναι μικρότερης διάρκειας και η πόλη θα παραμείνει γεμάτη, προτείνω μία εθνική δοκιμασία: να κάνουμε Εξεταστικές Επιτροπές Πολιτών στο Ζάππειο ή στον Εθνικό Κήπο. Ο Νικήτας άλλο που δεν θέλει, να στήνει ικριώματα, κάθε τρεις και λίγο. Αντικείμενο συζήτησης θα είναι εκείνοι που απολαμβάνουν την ξεφτίλα της ασυλίας και της παραγραφής. Θέμα των συζητήσεων το φαίνεσθαι, το ηθικό και το νόμιμο. Θα προσφέρονται και ομοιώματα υπουργών προηγούμενων κυβερνήσεων για γιαουρτοπόλεμο και μικρές γκιλοτίνες όπου ο καθένας θα αποκεφαλίζει συμβολικά τον πολιτικό της αρεσκείας του. Η τηλεοπτική εικόνα που θα παραχθεί θα είναι εξαιρετική. Και θα ισιώσει τα πράγματα, τουλάχιστον στην πολιτική καθημερινότητα.

2 Comments

Filed under Κοινωνία

Η κρίση ως ..ευλογία

Συνήθως, κάθε συστημική κρίση με εθνική ταυτότητα, όπως αυτή που σήμερα ζούμε στη χώρα μας, εκτός από τα προβλήματα που δημιουργεί σε ανθρώπους και επιχειρήσεις, συγχρόνως αποτελεί καλή ευκαιρία επανατοποθέτησης της εθνικής στρατηγικής για το μέλλον. Άρα, όπως λένε και τα ‘επίσημα χείλη’, η κρίση πρέπει να εξελιχθεί κυρίως σε ευκαιρία για κάτι καλύτερο. Αυτή είναι η πολιτική καραμέλα, που οι πολιτικοί μοιράζουν με ευκολία και πιπιλούν με επικοινωνιακή ευχαρίστηση, κάθε φορά που τα σύννεφα μαζεύονται πάνω από το κεφάλι τους.

Κατ’ ουσίαν, πέρα από τον πολιτικό ελιγμό που επιχειρεί η φράση, αυτό είναι που έχει σημασία για μία χώρα, η οποία λίγο πριν τον χρηματοικονομικό και δημοσιονομικό γκρεμό, αποφάσισε (;) να σοβαρευτεί και να προσπαθήσει να επιλύσει προβλήματα τριακονταετίας. Το ενδεχόμενο αυτό χαράσσει σαφή πορεία προς τη δημιουργική καταστροφή, με την καλή, πάντα, έννοια.

Βέβαια, αν και οι περισσότεροι από εμάς υποστηρίζουν ότι τα μέτρα είναι αναγκαία και δηλώνουμε διατεθειμένοι να κάνουμε θυσίες για να σωθεί η χώρα, μόλις αντιληφθούμε το περιεχόμενο της ενεργούς προσπάθειας, αμέσως ξεκινούμε τον αντίλογο. Ο καθένας από την οπτική του, τα κεκτημένα του, τον μικρόκοσμο που κατάφερε να έχει εξασφαλίσει έως σήμερα. Τότε που, επιτρέψτε μου να πω, ζούσαμε στην ‘προηγούμενη Ελλάδα’. Εδώ και μερικούς μήνες, η αναγκαιότητα μας έκανε να τρυπήσουμε το εθνικό κουκούλι και να κοιτάξουμε λίγο πιο μακρυά. Και δεν είναι δύσκολο. Για όποιον επιθυμεί best practices, αρκεί μία μικρή έρευνα σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι πολίτες των οποίων, όχι μόνο δεν αντιλαμβάνονται το σκεπτικό των Ελλήνων, αλλά για μία ακόμη φορά κλήθηκαν να καταβάλουν μετρητά (κάθε Γερμανός ή Γερμανίδα από 100 ευρώ, για παράδειγμα), χωρίς πολλές εξηγήσεις, μόνο και μόνο γιατί βρισκόμαστε σε κίνδυνο…Hello?? Tell them George, this not the way to live your life. Like there is no tomorrow…

Τα θεμελιώδη είναι εναντίον μας. Και θα παραμείνουν εχθρικά αν δεν παράξουμε νέο χρήμα, ανάπτυξη και νέες ιδέες, για τις οποίες να επιστρατεύσουμε τα εθνικά πλεονεκτήματα, όπως νέου τύπου τουρισμό, βιολογικά προϊόντα, υγειονομικά θέρετρα και παιδεία, κ.λπ.

Αν παραμείνουμε στον δρόμο προς τον στόχο, οι παράπλευρες απώλειες θα είναι έντονες, ιδίως για εκείνους που είχαν μάθει στις εύκολες δουλειές, με το Κράτος και αναμεταξύ τους. Αυτοί τέλειωσαν, όπως τελειώνουν και τα εκατοντάδες χιλιάδες μαγαζιά που άλλες τόσες εκατοντάδες χιλιάδες, ανειδίκευτοι ‘εμπορευάμενοι’ Έλληνες άνοιξαν, για να  ψωνίζει ο ένας από τον άλλο… Ομοίως οι κρατικοδίαιτες επιχειρήσεις, τα γραφεία διευκολύνσεων, οι μεσάζοντες και όλοι εκείνοι που απορείς πως τα καταφέρνουν… Οι κινήσεις είναι απλές για να γίνει αυτό πραγματικότητα. Διαφάνεια, ψηφιοποιημένα συστήματα, πλήρες μάνατζμεντ. It’s literally a few clicks George, yes?

Και κάπου εδώ, αν έχουμε ήδη αρχίσει να τα καταφέρνουμε, η κρίση ήδη έχει μετατραπεί σε …ευλογία.

1 Comment

Filed under Κοινωνία