Tag Archives: Διακυβέρνηση

Το πείραμα του Γιώργου

Γράφει η ΑΛΕΞΙΑ ΣΚΟΥΤΑΡΗ

Είναι φορές που ο Γιώργος Παπανδρέου δοκιμάζει το θυμικό των Δεξιών στο έπαρκο. Όλοι όσοι έχουν απομείνει να κοιτούν τον Σαμαρά με προσμονή, είναι σίγουρο ότι είναι απόλυτα συγχυσμένοι από το …παιδο, το οποίο ΄φτάσαμε να το κάνουμε πρωθυπουργό’. Οι αριστεροί για άλλη μία φορά κοιτούν με ζήλια, περιμένοντας το ξεροκόματο (πάντα τους θυμόταν το ΠΑΣΟΚ, αλλά σήμερα έγιναν πολλά τα μερίδια – και μάλλον χωρίς αντίκρυσμα), οι κεντρώοι, από την άλλη πλευρά, κοιτούν με ενδιαφέρον το ‘πείραμα’. Όσο για τους ΠΑΣΟΚους, αυτοί είναι να τούς λυπάσαι. Τούς έμελλε να κάνουν πράξη όλα εκείνα που σεβάσμιοι οικονομολόγοι επεσήμαναν όλα αυτά τα χρόνια, από τον Ζολώτα και εντεύθεν. Γι’ αυτό και λιμάρουν κρυφά τις αλυσίδες του ‘Αρκούδου’, μπας και δραπετεύσει από το Μαξίμου, για να ισιώσει το κόμμα. Ίσως όμως, αυτός, που ζει τον George από κοντά, να έχει αντιληφθεί πράγματα, που ο μέσο ΠΑΣΟΚος αγνοεί.

Κατά τα άλλα, οι υπουργοί τελειώνουν κάτι ραντεβού με τους ‘ειδικούς’ της τρόικας και έχουν βάλει στόχο όταν βγει το πόρισμα να τούς βρει μακρυά από το Λεκανοπέδιο. Ετοιμάζονται για ολιγοήμερες διακοπές, ανάλογα με τις εκκρεμμότητές του ο καθένας – ανακοίνωσαν και ένα μάτσο νομοσχέδια, που ούτε η ειδησεογραφία δεν τα πρόλαβε παρά μόνο σε bullet-points. Μόνο το media handling μπορεί να πάρει μερικές ημέρες παραπάνω…

Η κυβερνητική παύση αφήνει το πεδίο ελεύθερο στον Αντώνη να ανασάνει, να πάρει και μερικές πρωτοβουλίες, να κάνει και τις καλοκαιρινές περιοδείες, τα ‘μπουλούκια’ στην επαρχία, μπάς και ορθοποδήσει η Αξιωματική. Γιατί η απαξιωμένη ΝΔ δεν βοηθάει ούτε το ΠΑΣΟΚ, αντίθετα, ενώνονται στα καφενεία οι ψηφοφόροι και συναγωνίζονται στις ιστορίες και τα ανέκδοτα για τους ‘αρχηγούς’.

Έτσι θα περάσουν οι ημέρες, να έρθει τής Παναγίας, να ευχηθούμε όλοι μαζί για το έθνος, για να ξεκινήσει το δεύτερο Season της διακυβέρνησης, με διευρυμένης διάρκειας επεισόδιο να προετοιμάζει το κοινό για τις εξελίξεις του επερχόμενου χειμώνα.

Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει ότι οι πρωτοβουλίες του Γιώργου θα πάνε κι αυτές διακοπές. Το αντίθετο. Το μικρό ‘διάλειμμα’ από την κρίση, το οποίο θα βιώσουν και οι Έλληνες πολίτες στα πατρικά, τα εξοχικά και τις ΄φιλοξενίες’ στα χωριά, προσφέρεται για εναλλακτικού τύπου επικοινωνία, την οποία, αν το κρίνω σωστά, θα δούμε σύντομα. Κάποια στιγμή είχα πιστέψει ότι θα δούμε τον Ομπάμα με σόρτς σε κάποια παραλία να κόβει βόλτες στην άμμο με τον Γιώργο και οι δημοσιογράφοι να τρέχουν σαν τρελοί να καλύψουν το γεγονός από όλες τις γωνίες. Δεν το έχω απορρίψει ακόμη, ιδιαίτερα μετά από κάτι πρόσφατα ραντεβού υπηρεσιακών παραγόντων με άσχετη ατζέντα… Ο Αύγουστος είναι μπροστά μας. Θα δείξει…

Ο Ιορδανίδης έγραψε πρόσφατα στην Καθημερινή ότι η τεχνοκρατική προσέγγιση στην κρίση, που υιοθετεί ο Παπανδρέου καταρρίπτει παλαιές δομές και η έκβασή της παραπέμπει είτε σε ένα θαύμα που περιμένουμε όλοι να γίνει, είτε στην κατάρρευση της πολιτικής. Θα πρόσθετα (και το έχω κάνει ήδη σε παλαιότεροpost) ότι η πολιτική, με την παλιά (και κακή) έννοια είναι ήδη νεκρή. Και σημειωτέον, γιατί υπήρξαν αντιδράσεις, δεν τρέφω φιλο-Παπανδρεϊκά αισθήματα, είμαι μάλλον αδιάφορη για τις περιπέτειες των πολιτικών γόνων, απλώς βλέπω ένα checklist που άφησε ασυμπλήρωτο η προηγούμενη διακυβέρνηση να γεμίζει σιγά σιγά από το νεοΠΑΣΟΚ (πως λέμε New Labour;).

Έτσι τα πράγματα αλλάζουν. Και στην Ελλάδα αυτό συμβαίνει όταν αλλάζει ο τρόπος που τα βλέπουμε. Όπως έκαναν εκατοντάδες χιλιάδες συμπολιτών μας οι οποίοι δεν ψήφισαν ΠΑΣΟΚ στις τελευταίες εκλογές, ψήφισαν για να ξεφύγουν από το τέλμα, από τη ‘μη-διακυβέρνηση’.

Έτσι, το νεοελληνικό πείραμα, που απέρριψε έναν Καραμανλή, στα τέλη της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα προχωρεί στο επομένο στάδιο. Η δράση αυτή σημαίνει και κάτι άλλο, ιδιαίτερα σημαντικό, το οποίο ενισχύθηκε από την κρίση. Σημαίνει ότι οι πολίτες έχουν αρχίσει να ασχολούνται με το αύριο. Πέρα από τον 3ετή εκλογικό κύκλο και πέρα από κόμματα, τουλάχιστον όπως τα ξέραμε έως σήμερα…

Η Αλεξία Σκούταρη είναι φίλη, πολιτική αναλύτρια.

 

Advertisements

Leave a comment

Filed under Ηγεσία

Το ‘παιδί που δεν έκανε’

Γράφει η ΑΛΕΞΙΑ ΣΚΟΥΤΑΡΗ

Οι Έλληνες έχουμε την τάση να πιστεύουμε ότι τα ξέρουμε όλα. Την ίδια στιγμή, παρά τις ‘γνώσεις’ μας, συνηθίζουμε να ενθουσιαζόμαστε εύκολα. Αυτό μάς κάνει τη ζωή λίγο πιο δύσκολη, ιδιαίτερα στην ενασχόληση με τα κοινά.

Αυτό, όμως, που δυσκολεύει πολύ περισσότερο είναι ο ρόλος των ηγετών μας. Στην αρχή τούς αποθεώνουμε, σε μία κρίση του θυμικού μας, έπειτα τους αποκαθηλώνουμε, γιατί μας απογοήτευσαν. Με την ίδια ένταση και απολυτοσύνη.

Το να είσαι Έλληνας ηγέτης είναι ίσως η δυσκολότερη δουλειά που υπάρχει. Πρώτα πρέπει να πείσεις τους κομματικούς ότι είσαι ο άνθρωπός τους. Μετά να δικτυωθείς σωστά, υποσχόμενος. Να έχεις το σωστό όνομα. Έπειτα να θεωρηθείς ως η καλύτερη λύση και να αναδειχθείς από τους ημετέρους. Κατόπιν να προστατεύσεις την εικόνα σου. Να είσαι απόμακρος, να δείχνεις σοφός και να εκτίθεσαι με φειδώ. Να γίνεσαι σπάνιος, τα ΜΜΕ να πέφτουν χαμηλά για μία συνέντευξή σου.

Αυτή ήταν η σχολή Καραμανλή. Οι 6 σεζόν διακυβέρνησης (2004-2009) έδειξαν ότι η σχολή απέτυχε, διότι ο υπερπροστατευτισμός δεν άφησε να γίνει έργο. Οι μετρήσεις και τα φόκους γκρουπς είχαν πάρει φωτιά, με αποτέλεσμα οι μηχανές της κυβέρνησης να είναι μονίμως στο ρελαντί.

Η σχολή Παπανδρέου (ο οποίος, κατά πολλούς ήρθε στην εξουσία ως η πλέον χειροπιαστή απόδειξη της πολιτικής θεωρίας του ‘ώριμου φρούτου’) είναι πολύ καλύτερη για την περίσταση που βιώνουμε. Για έναν απλό λόγο: διότι δεν υπάρχει. Δεν ιδρύθηκε ποτέ, γιατί δεν υπήρξαν εκείνοι που θεωρούσαν σοβαρό το ενδεχόμενο να γίνει πρωθυπουργός. Όπως έλεγε και ο Επίτιμος, ‘το παιδί δεν κάνει’. Άραγε το υποστηρίζει ακόμη;

Το ‘παιδί που δεν έκανε’ πήρε στα χέρια του την κρίση, ένα ιλλιγγιώδες δημοσιονομικό έλλειμμα και διαρθρωτικά προβλήματα δεκαετιών και στην αρχή ζεματίστηκε. Η καυτή πατάτα άχνιζε από μακριά και οι φωνές έφτασαν στις Βρυξέλλες. Και οι Ευρωπαίοι δεν είναι ηλίθιοι, ήξεραν από καιρό τα σάπια, άλλωστε το 2004 είχαν περιγραφεί σε επίσημα έγγραφα. Αλλά πάντα έδιναν στους Έλληνες λίγο περισσότερο περιθώριο από αυτό που τούς άξιζε. Ίσως να τούς αρέσει που έρχονται διακοπές στα κακομαθημένα. Όπως έγραψε πρόσφατα και ο Αντώνης Καρακούσης, η Ελλάδα είναι το καλύτερο κομμάτι γης στην Ευρώπη. Και το πιο ανεπεξέργαστo, να μού επιτραπεί να προσθέσω.

Έτσι μπορεί να έκαναν τα στραβά μάτια όταν το 2004 τα υπηρεσιακά χαρτιά από το ΥΠΟΙΟ για πρώτη φορά επισήμως περιέγραψαν how to cheat with statistics, Greek-style. Τότε το είδαν αισιόδοξα, πιστεύοντας στη χρησιμότητα της αυτογνωσίας. Όμως, όταν το φθινόπωρο 2009 η χαλαρή ηγεσία αποφάσισε ότι το τέρμινο τέλειωσε και κούνησε το τάβλι, η Ευρώπη αναπήδησε και κοίταξε με σκληρό βλέμμα νοτιοανατολικά.

Ο κατά βάθος ‘απολιτίκ’ conceptual-πρωθυπουργός που ακολούθησε, παρέλαβε τα καυτά κάρβουνα, μαζί με τους σβησμένους ‘σκληρούς’.

Το ‘παιδί που δεν έκανε’ δεν είχε τίποτα να χάσει. Το μόνο που είχε να κάνει ήταν να τραβήξει τις παραπεταμένες εισηγήσεις, να ανανεώσει τα σκονισμένα manual της διακυβέρνησης με νέες εκδόσεις και να σχεδιάσει από την αρχή. Back to basics. Restart. Άλλωστε το νήμα είχε χαθεί εδώ και χρόνια.

Ο σχεδιασμός της εκκίνησης ήταν χαοτικός και παραμένει ακόμη σε αρκετούς τομείς. Ο Αθανασάκης κλείστηκε κάπου στού Μαξίμου, ο Πάγκαλος πήρε ρόλο watchdog, τα πολιτικά μίκυ μάους με την τεχνοκρατική λατρεία ανέλαβαν να καθαρίσουν τον τόπο.

Οι Αμερικανοί σύμβουλοι, που από την πρώτη στιγμή δουλεύουν πυρετωδώς – και έως σήμερα, ομολογουμένως, σωστά – ξεκίνησαν από τα βασικά. Το case study είχε πολύ ενδιαφέρον. Αν πετύχουν, θα ανατρέψουν αρκετές θεωρίες περί της ελαστικότητας των πολιτισμικών ιδιαιτεροτήτων. Ίσως γράψουν και 1-2 papers, αντικρούοντας τις πολιτισμικές παραμέτρους του Hofstede για τον ευρωπαϊκό βορρά και τον νότο.

Έως σήμερα, η διαχείριση φέρνει αποτελέσματα. Η επικοινωνιακή πολιτική, ο χειρισμός των θεμάτων πετυχαίνει, χτίζοντας τις βάσεις για το μέλλον, διασφαλίζοντας κάθε στάδιο που περνάει. Έτσι χτίζεται και η μετέπειτα ευρωπαϊκή πορεία του Γιώργου. Αλλά αυτό είναι μία άλλη ιστορία.

Αν πετύχει ο Παπανδρέου η χώρα να ξεπεράσει την κρίση, να αναδιαρθώσει την οικονομία της και να στηριχθεί στις νέες αναπτυξιακές αιχμές της καινοτομίας, θα μείνει στην ιστορία, όχι της Μεταπολίτευσης, αλλά της μεταπολεμικής Ελλάδας.

Αν δεν πετύχει, tough. Shit happens. Άλλος για τη βάρκα μας…

Επιστρέφω. Αν πετύχει όμως, (μετά από πίεση, Νεοδημοκράτες-συζητητές τού δίνουν 1%), θα είναι νίκη της τεχνοκρατικής θεώρησης της πολιτικής, της διακυβέρνησης με την ευρεία έννοια (governance). Δεν θα είναι νίκη της πολιτικής, γιατί η πολιτική είναι νεκρή. Απεβίωσε ενώ κυβερνούσε ο τελευταίος χαρισματικός…

Η Αλεξία Σκούταρη είναι φίλη, πολιτική αναλύτρια.

Leave a comment

Filed under Ηγεσία

Το Κεντροδεξιό αδιέξοδο

Γράφει η ΑΛΕΞΙΑ ΣΚΟΥΤΑΡΗ

Τα πράγματα είχαν φανεί από τις Εθνικές Εκλογές 2007, εκείνες της πύρινης καταστροφής της Πελοποννήσου… Τότε, τα κυβερνητικά καύσιμα είχαν ήδη εξαντληθεί, η στρατηγική (όποια κι αν ήταν) είχε πάει περίπατο και τα κυβερνητικά στελέχη κρατούσαν την ανάσα τους προκειμένου το τότε κυβερνών Κόμμα να περάσει πάνω από τον πήχυ, έστω και λίγο. Και τα κατάφερε. Η κεκτημένη ταχύτητα της διακυβέρνησης, η πληγή της καταστροφής, το σάλεμα των ημερών, η μορφή του Κώστα με τον Μπαρόζο airborne πάνω από τα καμένα, γύρευε τι…

Η νίκη ήταν πύρρεια. Στην κυριολεξία. Θυμάμαι φίλος μου πού παρακολουθούσε από κοντά τα κομματικά πράγματα, μού έλεγε ότι πάλι θα χαλαρώσει το σύστημα και μετά θα έρθει η πτώση… Έτσι κι έγινε… Και έκανε πάταγο.

Η απογοήτευση, που οδήγησε πάνω από 500.000 μέλη της ‘ΝΔημοκρατικής βάσης’ να απέχουν από τις εθνικές εκλογές 2009, μετέτρεψε την ήττα σε ελεύθερη πτώση στον γκρεμό των 10 μονάδων. Οι λόγοι πολλοί, με κυρίαρχο τα φοβικά σύνδρομα και την αδράνεια, παρά τις μεγάλες νίκες που σημειώθηκαν επί χάρτου και στον τομέα της βερμπαλιστικής διαχείρισης του κυβερνητικού έργου.

Έτσι προχώρησε το 2008 και η αντίστροφη μέτρηση ξεκίνησε στη Θεσσαλονίκη, εκεί που κάποτε ξεκίνησαν όλα. Το τέλος του sequel του Καραμανλισμού γράφτηκε με δραματικό τρόπο. Το σήριαλ κατέβηκε απότομα, λόγω έλλειψης τηλεθέασης, αλλά και ενδιαφέροντος, από πλευράς πρωταγωνιστών.

Ο Καραμανλής υπήρξε 12 χρόνια αρχηγός της ΝΔ και 5,5 στην πρωθυπουργία της χώρας. Η πρώτη περίοδος είναι αρκετός χρόνος, η δεύτερη όχι και τόσο. Με την έννοια ότι η πρώτη ιδιότητα μπορεί (και ίσως έπρεπε) να αλλάξει, για τη δεύτερη όμως ήταν νωρίς. Για τα συνήθη ελληνικά πρότυπα. Αλλά όμως, τα συναισθήματα ήταν βίαια και το κοινό δεν είχε άλλο υπομονή.

Τα χρόνια εκείνα, οι Έλληνες δοκίμασαν την κεντροδεξιά πολιτική σε κρίσιμα προβλήματα του τόπου. Το αποτέλεσμα ήταν πενιχρό, η βελτίωση της ζωής των πολιτών οριακή (αν όχι μηδενική), οι ‘αλλαγές και μεταρρυθμίσεις’ ατελέσφορες, τα επιτεύγματα στην εθνική οικονομία λογιστικά, τα οποία σκόρπισαν στους ανέμους της διεθνούς κρίσης.

Η πορεία προς το τέλος ήταν παρακμιακή. Το ίδιο το τέλος, δραματικό.

Οι πολίτες έξαλλοι, έχοντας πλέον ξυπνήσει από τον λήθαργο του παλαιοκομματισμού και την αυταπάτη της βάσης-μάζας κινούνται με θυμό ενάντια σε οτιδήποτε θυμίζει τον πολιτικό παρασιτισμό. Απορρίπτουν πρακτικές του παρελθόντος που οδήγησαν στην απαξίωση της σύγχρονης ελληνικής κεντροδεξιάς, όχι αμιγώς κομματικά, αλλά ως χώρου φιλελεύθερων ιδεών. Και ύστερα αδιέξοδο, στην πολιτική και στο ανθρώπινο δυναμικό.

Και μετά … ήρθαν οι μέλισσες. Αυτά όμως σε επόμενο σημείωμα…

Η Αλεξία Σκούταρη είναι φίλη και πολιτική αναλύτρια.

Leave a comment

Filed under Πολιτική

Οι ψηφοφόροι της νέας Ελλάδας

Εκτός από εκείνον τον intellectual πολιτικό παράγοντα που προνόησε και κατοχύρωσε τον τίτλο ‘Νέα Ελλάδα’, ποιοί άλλοι μπορεί να συνωστίζονται γύρω από τη φιλοσοφία ενός τέτοιου ‘διακυβεύματος’;

Σίγουρα όχι οι σκληροπυρηνικοί των κομμάτων, που ακόμη κλαίνε την κατάργηση της αφισοκόλλησης ή των παράνομων μπίλμπορντ που κατεφαφίζει η Μπιρμπίλη. Ούτε εκείνοι που βλέπουν τοπικά και εθνικά βιλαέτια να διαλύονται μαζί με το ‘σάλιο’ που τέλειωσε. Ούτε ακόμη εκείνοι που αναζητούν το μέλλον τους μέσα από τις αρπακτές εντός και σύριζα εκτός των τειχών του δημοσίου. Και βέβαια, ούτε εκείνοι που είναι βολεμένοι από το ίδιο το σύστημα (ανεξαρτήτου χρώματος – ‘bipartisan λαμόγιο’ που λέμε), βυζαίνουν από την κρατική κάνουλα (άλλοτε περισσότερο, άλλοτε λιγότερο, για να μην προκαλούν κιόλας), ζουν εις βάρος όλων μας και βέβαια, δεν επιθυμούν αλλαγές, ρήξεις και ανατροπές.

Όλοι αυτοί, ατενίζοντας νέες δράσεις, το μόνο που μπορούν να ρωτήσουν είναι: ‘Θα μας επιστρέψεις τα ΄κεκτημένα΄ που μάς πήρε ο Γιώργος, με τα ‘άδικα, αλλά απαραίτητα μέτρα’; Μήπως θα μάς δώσεις και κάτι παραπάνω; Τότε ναι, είμαστε πρόθυμοι να στηρίξουμε τη νέα Ελλάδα, αν μας δώσει ότι χάθηκαν κατά τη διάρκεια της προηγούμενης… Και πού ‘σε; Πάρε και το όνομα του ανηψιού μου να το διορίσεις, γιατί είδαμε και τους άλλους, που άλλα είπαν, άλλα έκαναν…

Έτσι δεν γίνεται τίποτα. Rien, nichts, intet, niets, όπως θα έλεγαν και εκείνοι που μας δάνεισαν για να ανταπεξέλθουμε μετά τις πολύχρονες σπατάλες μας.

Το πεπερασμένο της μαζικότητας, που σε περίοδο κρίσης χάνει την επαφή ακόμη και με τις βασικές έννοιες της λογικής, ΄κλωτσάει’ σε δύο πράγματα: τις σκληρές διαπιστώσεις της αυτογνωσίας και την ανάληψη της ατομικής ευθύνης για την χαλαρότητα αρχών και συμπεριφοράς λόγω του ευρύτερου προβλήματος (κλέβω επειδή κλέβει και ο διπλανός και τη γλυτώνει).

Έτσι, το οραματικό κομμάτι της πολιτικής παραμένει μια κλειστή υπόθεση, περιχαρακωμένη σε ομάδες προβληματισμού και πολιτικής αυτοοργάνωσης, που δεν έχει νόημα να μετρηθούν στην κάλπη. Αυτοί οι άνθρωποι είναι κρυμμένοι από τις ‘δημοσκοπήσεις’, διαβάζουν επιλεκτικά εφημερίδες, ασχολούνται πολύ με το διαδίκτυο και κοιτούν σκωπτικά τα τηλεπαράθυρα κάθε φορά που μία κομματική καρικατούρα επιχειρηματολογεί με ανόητο – για τον μέσο πολίτη – τρόπο, πιστεύοντας ότι τον/την παρακολουθεί ο αρχηγός.

Οι επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις θα είναι ανούσιες, συνάμα όμως και εκρηκτικές. Τίποτα δεν θα είναι όπως πριν. Τα κριτήρια θα είναι σκληρά. Όσα θυμίσουν το παρελθόν θα αποτελέσουν αντικείμενο γέλιου. Όσα προκαλέσουν το κοινό αίσθημα θα απορριφθούν και όσα αγνοήσουν την κοινή λογική θα είναι απλώς βλακώδη.

Αυτά θα συμβούν αν ο Γιώργος αποτύχει να συμμαζέψει τη χώρα και τους πολίτες της και η ΝΝΔ αποκτήσει λόγο ύπαρξης. Αν όμως ο Γιώργος (προσοχή, όχι το ΠΑΣΟΚ) πετύχει, τότε τα πράγματα θα κινηθούν με ταχύτητα πρωτόγνωρη για τα ελληνικά δεδομένα.

Ίσως τότε καταφέρουμε να αποφύγουμε και την νέα γενιά πολιτικών (ακρονεοδεξιών ή σοσιαλιστών που έχουν χάσει τον δρόμο τους, δεν έχει σημασία), που ωρίμασε μέσα στα διαπλεκόμενα. Δεν θα επικρατήσουν νεότεροι σε ηλικία, αλλά πιο μοντέρνοι στη σκέψη, τη νοοτροπία και την αποτελεσματικότητα. Αν τούς λείπει και η κομματική διαδρομή θα είναι ακόμη καλύτερα…

2 Comments

Filed under Κοινωνία

H προηγούμενη και η νέα Ελλάδα

Οι συζητήσεις είναι πολλές, τα σενάρια που ορισμένοι αποτολμούν να διατυπώσουν σαφώς λιγότερα. Η ραστώνη του καλοκαιριού που ξεκίνησε, αυτή τη φορά είναι ισχνή. Η ανησυχία των πολιτών πρόδηλη. Κανείς δεν έχει διάθεση για πολλά. Πόσα θα αντέξει η τσέπη μας; Ξηλωμένη, ήδη, των περισσότερων, ξεχυλωμένη επίσης, από τους λογαριασμούς που στριμώχνουν για να μην τους βλέπουν. Οι διακοπές μπροστά μας και πίσω μας. Κυρίως ψυχολογικά, γιατί το στρίμωγμα στον Έλληνα λειτουργεί αντίθετα. Η αυτοσυντήρηση τον οδηγεί στη διαφυγή, πάσης φύσεως. Γι΄αυτό, οι έχοντες και κατέχοντες (σπίτι στο χωριό) είναι εντάξει. Ήδη ετοιμάζονται, γιατί η Αθήνα δεν τους χωράει πια. Στενάχωρα τα πράγματα. Μουδιασμένοι και οι προϊστάμενοι, οι εργοδότες ήδη κοιτούν περίεργα, έχοντας υποσχεθεί – όσο μπόρεσαν – μόνο την επιβίωση της εργασιακής θέσης, οι υπουργοί ιδρωκοπούν με τους ΔΝΤίτες, ο Γιώργος, όταν μπορεί, δραπετεύει στη Σοσιαλιστική Διεθνή.

Τα χωριά θα στενάξουν φέτος. Οι συζητήσεις επίσης. Για τον Σαμαρά με αυτήν την περίεργη ομάδα συμβούλων και γραφιάδων, που τελικά τί είπαν στο Συνέδριο; Κανείς δεν θυμάται. Για τον Γιώργο, που τελικώς προσπαθεί ο καημένος (λές να τα καταφέρει;), για τον Καραμανλή που δεν γουστάρει την πίεση και το ύφος του όταν τον κυνηγούν οι παπαράτσι στις παραλίες, τη Ντόρα που τόλμησε αλλά τώρα τί; Πολύ το παιδεύει. Α, είναι κι ο Αβραμόπουλος που έκανε το Συνέδριο. Τί φιλοξενία ήταν αυτή! Τέλειος τελετάρχης (και παρουσίασε και θέσεις), σωστός MC έλεγαν οι μυημένοι.

Και ο καιρός κυλάει. Έχουμε, λέει, εξασφαλίσει και την τρίτη δόση. Τελικά θα το σώσουμε το πατρικό. Τη χώρα εννοώ. Αρκεί να μην γίνουν εκλογές. Γι’ αυτό εκείνοι που αρέσκονται στα δύο σενάρια της (κεντροδεξιάς) απελπισίας (πτώχευση, διπλές εκλογές), ας σταματήσουν τη μπούρδα, ας πάρουν απόφαση ότι οι επερχόμενες δημοτικές θα είναι ίδια ή και μεγαλύτερη πανωλεθρία από τις εθνικές του Οκτωβρίου και ας δουλέψουν να επανασυστήσουν τους άξονες που κάνουν πράξη τις ιδεολογικές αρχές, τον πολιτικό σχεδιασμό (στο …μάξιμουμ), τις νέες ιδέες και, επιτέλους, την ψηφιακή οργάνωση και το διαδικτυακό περιεχόμενο.

Για αρκετό καιρό δεν είχα διάθεση να γράψω εδώ, ούτε καν με όπλο τη δημοσιογραφική γκρίνια που πολλοί από εμάς απολαμβάνουν κάθε φορά που τούς έρχεται μία ιδέα και βρίσκουν τα λόγια να την επενδύσουν. Τελευταίως όμως, κάτι αλλάζει και κινητοποιεί τη σκέψη. Πολιτικά, η περίοδος είναι εξαιρετικά κρίσιμη κι ας μην ασχολούνται οι πολίτες, τουλάχιστον φανερά. Την περίοδο αυτή τελειώνει η προηγούμενη Ελλάδα (αφήστε τη νέα Μεταπολίτευση της ΝΝΔ, είναι σάχλα) και ξεκινά η νέα Ελλάδα. Σχηματίζονται οι πολιτικοί συσχετισμοί της επόμενης δεκαετίας, όχι στα πολιτικά γραφεία, αλλά στη σκέψη των Ελλήνων. Και όποιος προλάβει να τοποθετηθεί εγκαίρως και με πολιτικό λόγο δανεισμένο από τον κοινό νου, που …μιλάει στους πολίτες, τότε θα έχει προβάδισμα. Από τα υλικά που βλέπω γύρω μου, δύο είναι τα επιτελεία που θα έχουν την ευκαιρία να εδραιωθούν: εκείνης κι εκείνου. Η πρώτη έχει την άνεση του νηφάλιου σχεδιασμού, αλλά με την ευκαιρία να συρρικνούται χρονικά κάθε ημέρα που περνά, ο δεύτερος έχει την ευκαιρία να δοξαστεί, αν πιεζόμενος από τα μεγάλα προβλήματα εντέλει αποδειχθεί ανώτερος των περιστάσεων και του εαυτού του.

Προς το παρόν, οι πολίτες δεν θέλουν να ακούν να μιλούν οι πολιτικοί. Γιατί ακόμη, η γλώσσα τους είναι βουτηγμένη σε εκείνα που τούς πλήγωσαν και λένε τις ίδιες τρίχες, με τον ίδιο τρόπο, στα ίδια τηλεοπτικά παράθυρα.

Η ανάπαυλα από την πολιτική συζήτηση είναι για να συνέλθει η ψυχολογία και να εξασφαλισθεί και πάλι ο επιούσιος. Η σκέψη του Έλληνα όμως, τρέχει. Προς το παρόν κουνάει το κεφάλι με πολλαπλές ερμηνείες: κούνια που σας κούναγε… μα, τόσο άχρηστοι!… πάλι οι μισθωτοί θα την πληρώσουν … τέτοια ξεφτίλα … αν ξαναψηφίσω να με φτύσεις… λαμόγια!

Και κάτι άλλο: Επειδή μάλλον αυτό το καλοκαίρι οι διακοπές όλων θα είναι μικρότερης διάρκειας και η πόλη θα παραμείνει γεμάτη, προτείνω μία εθνική δοκιμασία: να κάνουμε Εξεταστικές Επιτροπές Πολιτών στο Ζάππειο ή στον Εθνικό Κήπο. Ο Νικήτας άλλο που δεν θέλει, να στήνει ικριώματα, κάθε τρεις και λίγο. Αντικείμενο συζήτησης θα είναι εκείνοι που απολαμβάνουν την ξεφτίλα της ασυλίας και της παραγραφής. Θέμα των συζητήσεων το φαίνεσθαι, το ηθικό και το νόμιμο. Θα προσφέρονται και ομοιώματα υπουργών προηγούμενων κυβερνήσεων για γιαουρτοπόλεμο και μικρές γκιλοτίνες όπου ο καθένας θα αποκεφαλίζει συμβολικά τον πολιτικό της αρεσκείας του. Η τηλεοπτική εικόνα που θα παραχθεί θα είναι εξαιρετική. Και θα ισιώσει τα πράγματα, τουλάχιστον στην πολιτική καθημερινότητα.

2 Comments

Filed under Κοινωνία

Πολιτικοί και δημοσιογράφοι

Σχεδόν η ίδια φάρα. Οι μεν χαϊδεύουν τους δε, οι δεύτεροι θέλουν να γίνουν σαν τους πρώτους. Με τους δικούς τους όρους. Της επικοινωνίας, με το βάρος να πέφτει στο επουσιώδες, αλλά φανταχτερό επιχείρημα, σε βάρος της ουσίας. Οι πρώτοι χρησιμοποιούν τους δεύτερους με επιδεξιότητα και απαξιωτικό τρόπο. Κατ’ ιδίαν, και οι δύο κοροϊδεύουν αλλήλους. Ισχυρίζονται ότι οι μεν είναι τίποτα χωρίς τους δε. Και πάει λέγοντας.

Κάποτε, ένας διευθυντής εφημερίδας, σε μία συζήτηση μού είχε πει ότι αν οι πολίτες ήξεραν πόσο φίλοι είναι οι πολιτικοί και οι δημοσιογράφοι δεν θα τούς άρεσε καθόλου. Και αυτό δεν είναι καθόλου παράξενο. Από τη μια η συναναστροφή είναι απαραίτητη, προκειμένου να λειτουργήσει το νταραβέρι της πληροφόρησης, από την άλλη, το νταραβέρι μετατρέπεται σε συνέργεια. Στο έγκλημα.

Πρώτο θύμα η αλήθεια. Έχει ήδη καταχωρηθεί και ιστορικά. Η αλήθεια είναι η πρώτη απώλεια, παράπλευρη η μη, σε ένα διαρκή πόλεμο συμφερόντων, πολεμικών μηχανών, επιχειρήσεων, ή πολιτικών αντιπάλων. Ιδιαίτερα στην Ελλάδα, κάθε επαγγελματική ενασχόληση με την αλήθεια ακολουθεί τον δρόμο της αναξιοπιστίας όπως τα περισσότερα πράγματα σε αυτή τη χώρα.

Προχθες μία ενδιαφέρουσα, underground συζήτηση σε αίθουσα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Αμαλίας είχε τίτλο ‘το τέλος των εφημερίδων’. Ακούστηκαν ενδιαφέρουσες απόψεις, στοιχειοθετημένες, νηφάλιες από τους παλαιότερους, ορμητικές και γνήσια ανοργάνωτες από τους νεότερους. Εξ αυτών ξεχώρισε μία κοπέλα, απόφοιτος δημοσιογραφικής σχολής, που μετά από διετή δωρεάν εργασία στο δημοσιογραφικό διαδίκτυο, αποφάσισε, με τα …ίδια έσοδα να ανοίξει δικό της μπλογκ και να γράφει σε συνεργασία με φίλους και συναδέλφους. Το ονόμασε ‘ανοικτή παλάμη’, όνομα το οποίο αιωρήθηκε με διασκεδαστικό τρόπο στη βαρειά αίθουσα της εκδήλωσης.

Δεν γνωρίζω τα κίνητρα της φίλης, τους σκοπούς της ή την ικανότητά της να διερευνά τα διάφορα θέματα. Το γεγονός όμως ότι δραστηριοποιείται σε έναν νέο μιντιακό χώρο, όπου έχει αρθεί το εκδοτικό δικαίωμα και τα νταβατζιλίκια του παρελθόντος έχει ενδιαφέρον και αξίζει την προσοχή όλων. Παρά την καθυστέρηση που βιώνουμε στην Ελλάδα, ιδιαίτερα από πλευράς νοοτροπίας.

«Το τέλος των εφημερίδων»  ως μηχανισμών παραγωγής περιεχομένου αποτελεί θέμα προς συζήτηση. Αυτό που όμως είναι βέβαιο είναι ότι οι εφημερίδες έχουν τελειώσει ως προϊόντα και επιχειρήσεις. Με την παραδοσιακή, δημοσιογραφική έννοια. Μην βιαστείτε να ανατρέξετε σε παραδείγματα κερδοφορίας ή επιβίωσης. Οι καταναλωτικές προσφορές είναι το μόνο μέσο συντήρησης των πωλήσεων.

Μην ξεχνάτε και το τέλος της παλαιοπολιτικής και των πολιτικών. Αυτό κι αν είναι είδηση…

Θα επανέλθω. Ήταν απλώς μία αυτοψυχαναλυτική σημείωση εν μέσω κρίσης. Τα σπουδαία έπονται. Και θα είναι εξόχως δημιουργικά και καταστροφικά…

2 Comments

Filed under Δημοσιογραφία

Δημιουργική καταστροφή

Την τελευταία φορά που οι Έλληνες αισθάνθηκαν ότι «τα πράγματα πάνε καλά για τη χώρα» ήταν το καλοκαίρι 2004, τότε που ψυχολογικά, αθλητικά, αλλά και πολιτικά η χώρα βρέθηκε στο υψηλότερο βάθρο. Έκτοτε τα πράγματα αντιστράφηκαν. Στη χρονοσειρά της εθνικής διάθεσης, η ψαλίδα μεταξύ της απαισιοδοξίας και της αισιοδοξίας διευρύνεται διαρκώς.

Σήμερα, η ψυχολογία έχει πατώσει. Και δικαιολογημένα. Η εποχή για τη χώρα είναι ιδιαίτερα κρίσιμη. Τα εθνικά θεμελιώδη μεγέθη έχουν ξεφύγει. Οι διαρθρωτικές αλλαγές δεν ήρθαν ποτέ, η λογιστική βελτίωση των πραγμάτων δεν άντεξε τη δοκιμασία της πρώτης κρίσης που διήλθε η κοινώς λεγόμενη ‘παγκοσμιοποίηση’, το μοντέλο διακυβέρνησης της μεταπολίτευσης οδηγήθηκε σε πτώχευση.

Το μούδιασμα που προκαλεί η οικονομική αβεβαιότητα και η υπερκατανάλωση των Μέσων Ενημέρωσης επεκτείνεται σε ολοένα και μεγαλύτερες ομάδες πληθυσμού. Η αστάθεια κυριαρχεί. Οι φήμες δίνουν και παίρνουν. Τα ερωτήματα σχεδόν αλλόκοτα. Είναι ασφαλείς οι καταθέσεις μας; Τί θα γίνει αν επιστρέψουμε στη δραχμή; Θα τυπωθούν μεγάλα χαρτονομίσματα για να μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις τεράστιες ‘δραχμικές τιμές’ που συναντούμε στην καθημερινότητα μας; [Αυτό και μόνο δεν είναι κακή ιδέα, όχι όμως για την κεντρική οικονομική πολιτική, αλλά για τις ενώσεις καταναλωτών. Να μετατρέψουν, επικοινωνιακά, τις σημερινές τιμές σε δραχμές, έτσι, απλώς και μόνο για να ‘τιμήσουν’ δημοσίως την ακρίβεια… κουλούρι 200 δρχ., καφές και τυρόπιτα 3.500 δρχ., ποτό 7.000, μήλα 1.500 το κιλό, 250.000 δρχ. ο καθαρός βασικός μισθός… και πάει λέγοντας].

Οι προοπτικές έχουν ήδη προδιαγραφεί και περιγραφεί. Η προεξόφληση του μέλλοντος έχει εξαντληθεί από όλα τα χείλη για διαφορετικούς λόγους. Τα κυβερνητικά, προκειμένου να εξασφαλίσουν περιθώρια κινήσεων και χαρακτηριστικά ηρώων για το τέλος, της αξιωματικής αντιπολίτευσης, με σκοπό να γεμίσουν οι άδειες σελίδες των ομιλιών προέδρου και στελεχών, οι οποίοι καλούνται να επιχειρηματολογήσουν με τη φαρέτρα παντελώς άδεια.

Στην χώρα μας κρίση διέρχεται το Κράτος, το οποίο αφού το αποψιλώσαμε, αδυνατεί πλέον να μάς συντηρήσει. Ομοίως, οι κρατικοδίαιτοι επιχειρηματίες είδαν την αγελάδα να αδυνατίζει και το άρμεγμα σταμάτησε. Βέβαια, το πρόβλημα είναι ότι δεν έχουν μάθει να κάνουν κάτι άλλο, όπως να διακρίνονται για τις δεξιότητές τους, προσωπικά και επιχειρηματικά. Έτσι, εκείνοι που πρόλαβαν και έκαναν τις μπάζες είναι ασφαλείς. Και για να είναι ασφαλέστεροι, έβγαλαν και μερικά εκατομμύρια ευρώ στην Ευρώπη. Οι υπόλοιποι έμειναν ξέμπαρκοι. Με άδεια τα κρατικά ταμεία και την ποιοτικά ανύπαρκτη οντότητά τους, το μέλλον τους είναι κενό. Έτσι προκαλούν ανεργία, επεκτείνοντας την δυστυχία τους σε εργαζόμενους που τούς εμπιστεύτηκαν.

Αυτά παρατηρούνται σε όλους τους τομείς. Από τη μεταποίηση και την δήθεν βαρειά βιομηχανία της χώρας, τις χιλιάδες παρασιτικές επιχειρήσεις, πολλές από τις οποίες προστατεύονται από τον, πλέον, πολιτικό όρο ‘μικρομεσαίες’, έως και τα ‘μαγαζιά’ της εγχώριας βιομηχανίας της επικοινωνίας, πολλά από τα οποία δεν έχουν λόγο ύπαρξης. Τηλεοπτικών καναλιών συμπεριλαμβανομένων.

Η ευθύνη για την κατάσταση είναι συνολική. Βέβαια, πιο υπεύθυνοι είναι οι εκάστοτε κυβερνώντες, δηλαδή κάποιοι από εμάς, οι οποίοι (με την εξαίρεση των τζακιών που ‘ηγούνται’ των προσπαθειών) κατά καιρούς επιλέγονται να κάνουν κουμάντο.

Πρωτίστως η ευθύνη ανήκει σε όλους εκείνους που έχουν αποτύχει να προστατεύσουν τη χώρα από τις αδυναμίες της, τους πολίτες από την προχειρότητα σκέψης και δράσης, τον εθνικό πλούτο από τη διανομή του σε βολεμένους και ανάξιους, όχι γιατί έχω κάτι εναντίον τους, αλλά διότι οι ιδιότητες αυτές συνοδεύονται από αναποτελεσματικότητα, αδράνεια και εύκολες λύσεις. Οι οποίες όμως δεν οδηγούν πουθενά.

Έτσι, αυτό που μάς έμεινε είναι η πορεία προς τη δημιουργική καταστροφή. Με οργανωμένο τρόπο. Εκεί άλλωστε βρίσκεται το μέλλον της χώρας. Αρκετές χώρες που σήμερα αντιμετωπίζουν το μέλλον με αισιοδοξία, κάποια στιγμή στην ιστορία τους «τα άλλαξαν όλα». Κι όσοι θέλουν περισσότερες λεπτομέρειες, ας ψάξουν στο διαδίκτυο έναν διάσημο Ούγγρο με το όνομα Joseph Schumpeter…

3 Comments

Filed under Μέσα Ενημέρωσης